hành trang cuộc đời                                                   
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TUỔI GIÀ LÀ THỜI SUNG SƯỚNG NHẤT - Khi đă lớn tuổi, th́ con người được nhiều tự do hơn, được thong thả hơn để sống. Không c̣n phải như em bé bị cha mẹ ép buộc, bây giờ th́ muốn làm chi th́ làm, muốn thức khuya dậy sớm ǵ, cũng chẳng c̣n ai la mắng dọa nạt, rầy la. Nếu vợ v́ thương, sợ mất sức khỏe, th́ cũng cằn nhằn chút chút thôi, ḿnh không nghe th́ cũng chẳng bị roi đ̣n ǵ.

  Không c̣n phải khổ công học tập, lo lắng cho tương lai mai sau, chẳng phải học thêm chi cho mệt trí, biết quá nhiều, biết quá đủ rồi. Nếu đă nghỉ hưu, th́ học thêm làm chi. Nếu c̣n đi làm, th́ cũng đă rành nghề, quen tay quen việc,  làm việc dễ dàng.

  Khi già t́nh yêu cũng không  c̣n là mối bận tâm, không quan trọng quá, chưa nghe báo đăng các cụ già trên dưới sáu mươi tự vẫn chết v́  thất t́nh. Tội chi mà chết v́ t́nh trong tuổi già, v́ cũng sắp thấy Diêm Vương rồi, việc chi mà đi sớm hơn. Khôn quá rồi, chết v́ t́nh yêu là nông nỗi. 

Đời sống t́nh cảm của tuổi già êm đềm hơn, ít đau đớn ít sôi động, và b́nh lặng. Tuổi già rồi, các ông không c̣n tính chuyện mèo mỡ lăng nhăng, khỏi phải lo lắng sợ vợ khám phá ra chuyện dấu diếm mà nhà tan cửa nát. Đỡ tốn tiền quà cáp, đỡ tốn th́ giờ lui tới các nơi bí mật. Hồi hộp, đau tim. Các bà khỏi phải lo chuyện đi đánh ghen, không c̣n cần phải chăm chút nhan sắc làm chi nữa, v́ như chiếc xe cũ rệu, có sơn phết lại cũng xộc xệch, cũng méo mó. An tâm và chấp nhận, th́ khỏi băn khoăn mà vui.    

Cũng có một số ít những cặp vợ chồng già đem nhau ra ṭa chia tay, v́ khi già cả hai đều trở thành khó tính. Hậu quả của ly dị trong tuổi già không trầm trọng như khi c̣n trẻ, v́ con cái đă lớn, đă tự lập, không c̣n ảnh hưởng nhiều đến tương lai chúng và tương lai của chính ḿnh. V́ c̣n sống bao lâu nữa mà lo lắng chi cho nhiều. Xa được ông chồng khó tính, độc tài là mừng. Dứt được bà vợ đanh đá, bạc ác là phải sung sướng. Khỏe trí.

Tuổi già, cố giữ cho c̣n có nhau, khi đă đến nước ly dị, th́ hai bên đều đúng, đều có lư. Đây là hành động tự cứu ḿnh, và cứu người ra khỏi cảnh khổ lúc cuối đời, khi mà mộ bia đă thấp thoáng trước mắt, không c̣n bao nhiêu ngày nữa.

     Có điều ít ai nghĩ đến, là càng già, th́ càng dễ t́m một người bạn đời để nối lại, để an ủi nhau trong tuổi xế chiều. V́ chung quanh họ, có thiếu chi người đứt gánh nửa đường. Chồng chết, vợ chết, ly dị. Vấn đề là không sao t́m được một người có chung nhiều kỷ niệm, nhiều t́nh nghĩa, nhiều chia xẻ như người phối ngẫu cũ.

T́nh già cũng nhẹ nhàng, thong thả, ít khổ đau, ít sôi nổi hơn t́nh khi c̣n trẻ trung. Sức lực cũng có c̣n bao nhiêu mà ghen tương nhau chi, mà lo lắng chi cho thêm mệt, những người lớn tuổi kinh nghiệm và biết rơ như vậy. Nhiều người  trẻ, sau khi gia đ́nh tan vỡ th́ xuống tinh thần, uống ruợu đánh bài t́m quên, đôi khi không phải v́ họ quá thương yêu người cũ mà tự hủy hoại đời ḿnh, mà chính v́ họ tự thương thân, tự ái bị xúc phạm, và rồi sa lầy vào ruợu chè cờ bạc. Người lớn tuổi th́ suy nghĩ khác. Họ nghĩ rằng ta cũng đă gần đất xa trời rồi, có sống thêm bao lâu nữa mà sầu khổ cho mệt.  Mất củ khoai lang, th́ kiếm củ khoai ḿ bù vào.

     Tuổi già biết giá trị tương đối của t́nh yêu nên không t́m tuyệt hăo, không t́m lư tưởng, và nhờ vậy không bị thực tế phũ phàng làm vỡ mộng, đau khổ.  Khi già rồi, có ai hỏi tuổi, th́ cũng không cần dấu diếm, không cần sụt đi năm bảy tuổi làm chi. Sướng lắm. V́ có sụt tuổi, cũng không dấu được những nếp nhăn, mà chẳng có ích lợi ǵ. Nếu tự cọng thêm cho ḿnh chừng chục tuổi, th́ không chừng được thiên hạ nức nở khen là c̣n trẻ, trẻ quá, và họ mơ ước được như ḿnh.

Các ông có vợ đẹp, khi lớn tuổi cũng đỡ lo bọn dê xồm ḍm ngó, lăm le dụ dỗ vợ ḿnh. Con người, ai mà không nhẹ dạ, ai mà không ưa lời nói ngon ngọt êm tai, ai mà không có khi thiếu sáng suốt. Vợ  chồng cũng có khi  bất ḥa, buồn giận nhau, và những khi nầy, ḷng người dễ chao đảo lắm. Bởi vậy, các ông đỡ nghe các bà hăm he ly dị, hăm he bỏ nhau. Tuổi nầy các bà cũng  thừa khôn ngoan để biết những tên ngon ngọt, hứa hẹn nhiều, thường chỉ là những tên phá đám, chứ không thể tin tưởng được.

 Đàn bà có chồng hào hoa, đẹp trai,  khi lớn tuổi cũng bớt lo, v́ các ông cũng bớt máu nóng, bớt chộn rộn và khôn ngoan hơn thời trẻ trung. Biết kềm chế hơn, và biết rơ giá trị hạnh phúc gia đ́nh cần ǵn giữ hơn là chơi ngông.

Tuổi già, vợ chồng sống chung với nhau lâu rồi, chịu dựng nhau giỏi hơn, quen với cái thói hư tật xấu của nhau. Không c̣n thấy khó chịu nhiều nữa. Dễ dung thứ cho nhau, chấp nhận nhau, v́ họ biết rơ bên cạnh cái chưa tốt của người bạn đời, c̣n có rất nhiều cái tốt khác. 

          Vợ chồng, khi đó biết bao nhiêu là t́nh nghĩa, bao nhiêu kỷ niệm, bao nhiêu thân thiết, cho nên hạnh phúc hơn, vui hơn.

T́nh yêu trong tuổi già thâm trầm, có th́ giờ bên nhau nhiều hơn, chia sẻ nhiều hơn. Cũng có nhiều ông bà già ưa căi vă nhau ,cũng dễ hiểu, khi đó tai của cả hai ông bà đều lăng, người nầy nói một đường, người kia hiểu nẻo khác, cho nên buồn nhau giận nhau,  không gây gổ sao được?    

Tuổi già, th́ tất cả mộng ước điên cuồng của thời trẻ trung đă tan vỡ, đă lắng xuống, không c̣n khích động trong ḷng, không c̣n thao thức nhức nhối. Họ biết sức ḿnh đến đâu, và không tội chi mà ôm cao vọng cho khổ thân. Họ c̣n biết thêm rằng, nếu những cao vọng điên cuồng ngày xưa mà có thành đi nữa, th́ e cũng chỉ là hư không, chẳng đáng ǵ.

Khi tuổi già, th́ biết khôn ngoan mà an phận, biết vui với b́nh thường. Biết đâu là hạnh phúc chân chính.  Nhiều người già rồi mới tiếc suốt một thời son trẻ không biết sống, phí phạm thời gian theo đuổi những huyễn mộng, làm đau khổ ḿnh, làm điêu đứng người khác. 

     Tuổi già, vui khi thấy ḿnh hết nông nỗi, nh́n đời bằng cái tâm tĩnh lặng hơn. Ai khen không hớn hở mừng, ai chê không vội vă hờn giận. V́ biết rơ ḿnh không có ǵ xuất chúng để thiên hạ khen nịnh. Và biết ḿnh cũng có nhiều cố tật không chừa được, đáng chê. Chê th́ chê, khen th́ khen. Khen cũng thế, mà chê cũng thế, th́ ta vẫn là ta, là một kẻ già, đáng được khoan thứ hơn là trách móc.

     Lúc nầy, không  c̣n muốn làm giàu, không bị con ma tham lam thúc bách để kiếm và tích trữ cho nhiều tiền nhiều bạc. Con cái cũng đă lớn, không phải chi tiêu nhiều thứ , th́ tiền bạc, chỉ cần đủ sống thôi, cũng là thỏa nguyện. Họ cũng không cần se sua, tranh hơn thua với ai, tinh thần họ vui vẻ, dễ chịu và khỏe khoắn hơn.

Mối lo âu về tài chánh cũng nghẹ gánh.  Bởi khi đó, nhiều người đă tích trữ được một số tiền nhỏ. Nhà cửa cũng đă có.  Nợ nhà, nợ xe cũng ít đi, hoặc không c̣n nữa. Con cái cũng đă lớn, không c̣n là gánh nặng cho ḿnh. Chúng nó  đă có nghề nghiệp, đă làm ăn được. Chắc chắn tương lai chúng khá hơn ḿnh nhiều. Người già không chi tiêu nhiều, ăn cũng ít đi rồi, chơi cũng không c̣n phung phí dại dột như tuổi trẻ.

      Khi già, thời gian mới là thực sự của ḿnh, v́ không c̣n phải chạy ngược chạy xuôi kiếm sống nữa. Không c̣n bị bó buộc bởi trách nhiệm bổn phận. Có thể ngồi mơ mộng hàng giờ trên ghế đá công viên, thưởng thức thiên nhiên tuyệt thú, có thể t́m được an b́nh tuyệt đối, không như thời c̣n trẻ, đi nghỉ mát, mà thỉnh thoảng cũng bị công việc nhà ám ảnh, nhắc nhở.

Tuổi già về hưu, là một mong ước của gần như của tất cả mọi người. Nhiều người gắng làm sao kiếm cho nhiều tiền để dược về hưu sớm hơn. Nhiều thanh niên, ngày về hưu c̣n xa lắc, xa lơ mà vẫn mơ ước. Người Mỹ, trẻ già chi cũng ngĩ đến hưu trí. Hưu trí trong tuổi già là một phần thưởng của tạo hóa, của xă hội. Cho sung sướng, nghỉ ngơi. Già là nghỉ ngơi, là khỏe khoắn.

     Mỗi buổi sáng nằm dài trên giường, sáng nào cũng là chủ nhật trong tuần, muốn dậy lúc mấy giờ cũng được, muốn nằm cho đến trưa đến chiều cũng không sao. Nằm thoải mái, không ai chờ, ai đợi, không có việc ǵ gấp gáp phải làm, ngoại trừ cái bọng tiểu nó thúc dục, không cho ḿnh nhịn lâu thêm được nữa. Thế th́ sao mà không sung sướng.

      Nếu chưa về hưu, c̣n đi làm việc, th́ cái tâm của người lớn tuổi cũng nhẹ nhàng, ít bị những sức căng, bị áp lực đè nén. V́ tài chánh cũng quan trọng, nhưng không quá quan trọng đến nỗi khi thất nghiệp th́ mất xe, mất nhà, mất vợ mất con như những người c̣n trẻ. Khi này, nhiều thứ trong cuộc sống đă ổn định, nhu cầu tiền bạc cũng không quá nhiều. Vă lại, già rồi, kinh nghiệm công việc nhiều, cho nên giải quyết mọi sự trong dễ dàng, thong thả.

Bạn đồng sự cũng có chút nể nang, phần v́ tuổi tác, phần v́ kinh nghiệm. Có trường hợp, c̣n có việc th́ tốt, mất việc th́ mừng hơn, v́ có lư do chính đáng để về hưu cho khỏe. V́ nếu việc có hoài, việc lại dễ dàng, th́ tiếc, không muốn về hưu. Tuổi lớn, không cần thăng tiến, không cần đua chen với ai, cho nên tinh thần thoải mái, được bạn bè chung quanh thương mến hơn. Những người về hưu rồi, trở lại làm việc, th́ đi làm, như  đi chơi, chứ không phải "đi cày" như nhiều người khác quan niệm. Vui th́ làm tiếp, chán th́  về nhà nghỉ ngơi.

    Người lớn tuổi, th́ sức khỏe xuống, bệnh hoạn ồ ạt đến tấn công, không ai thoát khỏi bệnh hoạn. Nhưng họ lại cảm được cái sung sướng của một ngày khi bệnh thuyên giảm. Một ngày khi cảm thấy gân cốt ít nhức mỏi hơn, dễ chịu trong từng khớp xương hơn. Ngưới trẻ đâu có thấy được những nỗi sung sướng này?  V́ họ chưa kinh nghiệm, chưa trải qua, nên chưa biết. Họ có sức khỏe, nhưng họ không biết đó là sung sướng, cho nên, xem như chẳng có giá trị ǵ. Anh chị xem, nếu anh chị có một tảng ngọc to bằng cái bàn nằm trong vườn, mà anh chị không biết đó là chất ngọc, th́ không biết quư, không biết ḿnh sung sướng có tảng ngọc, mà chỉ quư và sướng v́ viên ngọc nhỏ xíu nằm trên chiếc nhẫn mà thôi. Có người viết sách rằng, tuổi già, buổi sáng ngủ dậy, nghe xương cốt đau nhức mà mừng, v́ biết ḿnh chưa chết. Tôi thêm rằng, biết ḿnh c̣n sống là mừng, biết ḿnh đă chết nhẹ nhàng, càng mừng hơn.

Nầy anh chị có nhớ câu chuyện Thượng Đế khi đuổi tổ phụ loài người là ông Adam và bà Eva xuống  trần gian, có chỉ mặt mà phán : “Từ nay chúng mi phải đổ mồ hôi trán mới có hạt cơm vào mồm”. Đó là câu nguyền rủa độc địa nhất, là lời phán ư nghĩa nhất, là con người phải sống trong nhọc nhằn. Sách Phật cũng có viết đời là đau khổ, và tu để tránh khổ. Đó, đời nầy đáng sống lắm, nhưng cũng nhiều khổ đau lắm. Bởi vậy nên tôi nói, được sống là mừng, mà được chết, cũng mừng. Tôi đi đám ma ông bạn già, thấy gia đ́nh khóc lóc, rên rỉ thảm thương, con cháu mếu máo kể lể. Tôi cười trong bụng, nghĩ rằng bọn nầy không biết luật của tạo hóa. Có sinh th́ có diệt. Chúng nó muốn thân nhân của chúng sống đời đời sao? Biết đâu chỉ là khởi điểm của một cuôc rong chơi. Nầy, tôi đọc cho anh chị nghe một đoạn thơ của anh bạn tôi:

Tôi đi trước, hẹn gặp nhau ở đó

Ai thay da măi măi sống muôn đời ?

Kẻ trước, người sau xếp hàng xuống mộ,

Biết đâu là khởi điểm cuộc rong chơi ...

Khi tuổi già, th́ xem cái chết như về. Ai không phải chết mà sợ. Sống qua khỏi tuổi năm mươi, là đă lời lắm. Tuổi trung b́nh của con người trên thế giới này chưa được con số năm mươi. Th́ ḿnh nên tự xem như được sống thêm đời thứ hai. Đời trước đă hoàn tất, có cả khổ đau lẫn hạnh phúc. Đời sau nầy, th́ chắc chắn là sung sướng hơn hạnh phúc hơn đời trước. V́ đă từng trải, đă gom được kinh nghiệm của đời trước, để thấy đâu là hạnh phúc chân thật, đâu là phù du huyễn hăo. Chết là về. Nhưng chỉ sợ không về được đến nơi đến chốn, mà như chiếc xe hư máy dọc đường. Làm khổ chủ xe, bắt nằm liệt mê man, không sống mà cũng không chết, đó mới là cái đáng sợ. Tôi biết vậy, nên đă làm di chúc, khi nào tôi bị mê ba ngày, th́ xin rút ống cho tôi đi. Đi về b́nh an.

Này, anh chị nghĩ sao về ông bác sĩ mà người ta đặt cho tên là bác sĩ tử thần? Già rồi tôi không nhớ rơ tên, h́nh như ông ta tên là “Ki-Vô-kiên” phải không? Cái tên gần gần như vậy. Theo tôi, th́ ông nầy là một vị Bồ Tát, cứu độ cho chúng sinh mau qua khỏi khổ đau, để bị ra ṭa, bị tù tội. Chỉ có cái tâm Bồ Tát thật lớn mới làm được việc đó. Tôi cố t́m một cái ảnh ông ta để thờ sống, mà không có. Tôi nghĩ, trong tương lai, luật pháp sẽ không ngăn cấm việc cho người đau đớn ra đi sớm hơn, v́ đàng nào cũng chết, tại sao phải kéo cái đau đớn ra dài hơn mới được chết. Trừng phạt người ta hay sao? 

Trong tuổi già, người ta biết ơn sự nhiệm mầu của tạo hóa. Có bộ máy nào, không phải là gang thép, bạch kim, mà chạy một mạch sáu bảy chục năm không ngưng nghỉ, mà vẫn c̣n hoạt động như quả tim, buồng phổi, trái thận, cái bao tử, năo bộ. Có hệ thống ống dẫn nào hoạt động sáu bảy chục năm mà chưa thay thế như các mạch máu của hệ thống tuần hoàn. Th́ dù có ṛ rỉ van tim, chất mỡ đọng nghẹt trong vài ba mạch máu, th́ cũng là sự thường t́nh, và mừng là c̣n sống, c̣n sinh hoạt được. Dù có phải liền liền đi vào cầu tiểu mỗi ngày nhiều lần, th́ họ vẫn sung sướng là cái ṿi xài mấy chục năm mà vẫn chỉ mới ṛ rỉ sơ sơ. Mấy cái ṿi nước trong nhà, bằng kim khí cứng, không rỉ sét, thế mà năm bảy năm đă phải thay rồi ..../.
(Bieu Nguyen*Paul Van)