hnh trang cuộc đời                                                   
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


NỖI LO CỦA TUỔI GI -  C kẻ cho rằng thời gian giống như chiếc bnh xe b, đủng đỉnh quay, tuy chậm nhưng m chắc. Chỉ qun đi ci vo l mấy chục năm đi đứt. Mới ngy no, mới chỉ l một ch nhc đầu hi cua, thế m giờ đy sống lu cũng được ln lo lng, ra đường thin hạ cũng ci đầu cho bc, cho ng.

Mới ngy no, chng ta cn trai trẻ thế m giờ đy cũng đ bước vo buổi trưa hay buổi chiều của đời mnh. Chnh v thế, cc cụ ta ngy xưa mới bảo :

- Chơi xun kẻo hết xun đi,

  Ci gi sống sộc n th tới ngay.

C những biến cố, c những cu chuyện, g tưởng mới chỉ xảy ra cch đy một vi ngy hay một vi thng l cng, thế m cũng đ hai mươi mấy năm rồi, chẳng hạn biến cố ba mươi thng tư năm bảy mươi lăm.

C người cho rằng thời gian giống như một ging sng, m thầm lặng lẽ tri, ngy ny sang ngy khc, thng ny sang thng khc, năm ny sang năm khc, chẳng chờ ai m cũng chẳng đợi ai. V một khi đ tri qua th sẽ chẳng bao giờ trở lại. Bởi đ, thin hạ mới c l khi pht biểu :

- Chẳng ai tắm hai lần trn cng một ging sng.

Hay như tục ngữ cũng đ bảo :

- Thời giờ thấm thot thoi đưa,

  N đi đi mi, chẳng chờ đợi ai.

Chnh v chẳng thm chờ ai m cũng chẳng thm đợi ai, nn thời gian mới mang một vẻ mặt lạnh lng đến tn nhẫn. D chng ta c nu ko th thời gian vẫn cứ đường ta, ta cứ đi, để rồi dần dần vuột khỏi bn tay chng ta. Bởi đ thin hạ mới bảo :

- C tuổi trẻ no m khng gi, c nhan sắc no m khng bị tn phai với thời gian.

V như vậy, ci gi như một người khch bất đắc dĩ, tới một lc no đ, n sẽ sồng sộc chạy vo cuộc đời mỗi người, d chng ta khng muốn.  Chẳng những khng muốn, m nhiều người cn muốn che dấu tuổi gi của mnh, nhất l đờn b con gi. Bởi đ, Xun Diệu đ viết :

- Mau với chứ, vội vng ln với chứ,

  Em em ơi, tnh non sắp gi rồi.

Thực vậy, người ta đ đưa ra một ngn lẻ một cch thức để gip cho cc b cc c lm đẹp để nu ko tuổi trẻ cng với ci thời xun sắc của mnh. No l giải phẫu, cắt chỗ ny v chỗ kia. No l son phấn, bi chỗ kia trt chỗ nọ, thậm ch cn bắt chước cả loi rắn.

Bởi v , loi rắn trong qu trnh pht triển, thường phải lột da nhiều lần để lấy lại sức lực v sự trẻ trung của mnh. Cho nn, người ta cũng khuyn cc b cc c tới thẩm mỹ viện để lột da mặt, hầu dung nhan được tươi mt, mỹ miều.

Thế nhưng chỉ được một vi khoảng khắc, để rồi cuối cng vẫn phải đối mặt với ci gi : tc bạc, răng longHay như người xưa đ bảo :

- Rắn gi rắn lột,

  Người gi người chui tọt xo săng.

Sở dĩ người ta sợ tuổi gi v tuổi gi c những ci đng sợ. Người ta lo tuổi gi v tuổi gi c những ci đng lo. Trong phạm vi hạn hẹp cng với một ci nhn phiến diện, g chỉ xin đưa ra một vi ci đng sợ v đng lo ấy.

Trước hết l tnh trạng xuống cấp về thể xc cũng như về tinh thần. Về thể xc th ai cũng nhận thấy. Bc sĩ  Đỗ hồng Ngọc, trong loạt bi viết cho tuổi chớm gi đ m tả như sau :

Một sớm mai thức dậy, người uể oải, nặng nhọc, bước vo phng tắm, nhn gương soi, ngỡ ngng như vừa gặp một người quen m khng nhớ l ai, nhn tới nhn lui một lc mới nhận ra chnh l ta đ. Ta m như khng ta. Ta bỡ ngỡ nhau ở ci tuổi mới lớn năm no, chợt cao ln, chợt lớn ln v lạ lẫm với chnh mnh, chn tay lọng cọng như thừa như thiếu, m my thanh mắt sng, m muốn lm nghim cũng thấy như tủm tỉm cười, cn giờ đy cũng lạ lẫm với chnh mnh m thử nhếch khe mi tm lại nụ cười chợt thấy kh khăn, niềm vui th vẫn vậy, sao mắt mi như trĩu nặng. Một nếp xếp đ đậm theo vng cung khe miệng, những dấu chn chim đ hằn trn khe mắt. V ka, một vi nhnh tc đ nhạt phai, kh quắt, mỏng tanh. Bỗng dưng thm vẽ lại tức khắc khun mặt xa lạ m thn quen kia, trước khi tắm tp, để rồi my ru nhẵn nhụi lao vo cơ quan, hay đến giảng đường, x nghiệp, cng ty

Th ra mnh đ gi. Tuổi gi m thầm đến lc no mnh cũng khng hay, như mảnh trăng trn đầu :

- Trăng bao nhiu tuổi trăng gi,

  Ni bao nhiu tuổi gọi l ni non.

Chuyện kể lại rằng :

Ngy xưa c một người li bun thường đi những chuyến đường di. Anh bỏ người vợ trẻ ở nh mn mỏi đợi trng. Như để chuộc lại những hờ hững của mnh, lần ny anh hỏi nng muốn anh mua mn qu g cho nng lc trở về. Nng lẳng lặng chỉ vo vầng trăng non cong vt đang vắt trn bầu trời xanh trong vời vợi kia. Anh ghi nhớ v hứa chắc sẽ mua cho nng mn qu đ d gi c đắt đến bao nhiu. Thế rồi ngy thng tri qua, một hm trước ngy trở về, anh nhớ lời hứa với vợ, đ nhn ln bầu trời trong xanh kia, vầng trăng kia, v thế l anh mua ngay cho nng một chiếc gương trn, nạm những hạt kim cương lộng lẫy. H hửng tưởng nng sẽ sướng vui, nhưng thật bất ngờ, nng nhn chiếc gương trn đắt gi kia m cứ khc mi. Th ra nng đu c cần gương, nng cần lược, một ci lược ci đầu cong vt như mảnh trăng non thượng tuần xinh xắn nọ. Trăng đ gi lc no đ vậy ?

Phm bất cứ đồ vật no dng mi th sẽ mn, sẽ cũ v tới một lc no đ sẽ bị phế thải. Chiếc o đ rch, th qu lắm l v chằng v đụp, dng tạm được ngy no hay ngy đ, rồi sẽ bị xếp xuống hng giẻ lau. Một chiếc xe gắn my, hay một chiếc đầu video, dng tới dng lui, th thế no cũng phải đến lc chng bị hỏng hc bộ phận ny, bộ phận kia.

Hư cht đỉnh th sửa chữa. Hư nhiều th đại tu hay nng cấp, ln đời. Cn bản thn chng ta th thế no ? Năm su chục tuổi đời đ nặng th lm sao cn mới, cn gin cho được. Với chiếc my, bộ phận no hư chng ta c thể thay bằng bộ phận khc. Nhưng với cơ thể con người, th thay thế những bộ phận hư hỏng cn l một chuyện nhiu kh, rắc rối v hao tốn, m vẫn chưa bảo đảm được sự an ton.

Như trn g đ ni : sự xuống cấp về thn xc ni chung, v của từng bộ phận trn cơ thể th ai cũng nhận thấy. Ring bản thn mnh th m thầm gậm nhấm nỗi xt xa cho tnh trạng xuống cấp ấy.

Chẳng hạn cặp mắt : bắt đầu xệ xuống, c quầng thm, nt nhn đ bớt long lanh, đ bớt tinh anh, v thỉnh thoảng thấy ghn xuất hiện ở hai khe. Nhn gần khng r nữa, nn phải mang knh để điều tiếtM đng vậy, một lần kia, cầm tờ bo thn quen đưa ln đọc, bỗng cứ phải đẩy dần tờ bo ra xa, xa cht nữa, rồi chỉ đọc được những ci tựa, những dng to. Thi th đnh phải mua ci knh lo. C knh lo rồi cũng nhất định chưa lo, bất đắc dĩ mới phải đeo ln. Cho đến một hm rồi đnh mua thm sợi dy tong teng v kiếm kiếng hoi thật vất vả.

Chẳng hạn đi tai : bắt đầu km tinh, khiến nhiều lc phải lắng nghe. V cũng do tai nghe km thnh, người chớm gi bắt đầu ni to tiếng, cộc lốc, đều đều

Tc th bạc v cứ rụng dần thnh hi. Răng th chiếc rụng, chiếc lung lay, khấp kha khấp khiểng như cầu rửa chn. Mũi ngửi cũng tệ. Lưỡi nếm cũng dở khiến ăn mất ngon.

Đ l về những gic quan bn ngoi, cn lục phủ ngũ tạng bn trong cũng chịu chung cng một số phận, c nghĩa l tim gan pho phổi đều xuống cấp, nn mới nảy sinh những chứng bệnh hiểm ngho.

Chẳng hạn : mạch mu như cc ống nước xi lu năm đ bị dỉ st hoặc bị cứng lại, khng co gin dễ dng nữa, nn  đm ra cao huyết p, dễ bị nhồi mu cơ tim, hay tai biến mạch mu no, một l đi đứt hay l bại liệt khiến cho bản thn phải khổ đ đnh, m những người thn yu cũng khổ nữa.

Đặc biệt ở những người mập phệ, ăn qu nhiều chất bo, lm cho xơ vữa đng trong lng động mạch. Cc tuyến mồ hi lm việc km hơn, dẫn tới tnh trạng khng thải kịp chất bẩn, dễ lm cho cơ thểbốc mi. Cũng vậy, cc tuyến tiu ha như gan mật, dịch vị cũng hoạt động tệ hơn nn dễ bị to bn, kh tiu, trĩ trong trĩ ngoi

Dĩ nhin, g khng phải l một chuyn vin chăm sc sức khỏe ban đầu, nn đ mượn tạm những m tả kể trn của bc sĩ  Đỗ Hồng Ngọc, được đăng trn bo Kiến thức Ngy nay.

Kinh nghiệm bản thn cũng cho g thấy đời mnh giống như  một cuộc leo ni. Xuất pht từ chn ni l lc mở mắt cho đời, rồi cng với thời gian, mnh leo ln, leo ln mi ở triền ni bn ny. Bốn mươi lăm l đỉnh cao, để rồi từ đ tuột dốc v xuống dần ở triền ni bn kia.

Người  xưa c cu :

- Trai ba mươi tuổi đang xoan,

  Gi ba mươi tuổi đ toan về gi.

Thế nhưng, c kẻ lại bảo :

- Trai ba mươi tuổi m gi,

  Gi bốn mươi tm đang ra m hồng.

Cả hai cu tục ngữ trn đều hơi phng đại t mu một cht. V thế, để trung dung, g đ chọn bốn mươi lăm l đỉnh cao cuộc đời như vừa mới trnh by. Thực vậy, vo tuổi ny mắt g bỗng mờ tịt, nn phải sắm thm một cặp kiếng lo. Dầu chưa đến độ hi đầu, nhưng tc g cũng bắt đầu thưa dần.

Nếu g nhớ khng lầm th một văn Thổ nhĩ kỳ trong tc   phẩm Những kẻ thch đa đ đưa ra hai tiu chuẩn để xc định cho một người thng thi, đ l phải đeo kiếng v phải hi đầu. Nếu đch thực l như vậy th g đang chớm sa-văng, đang chớm khn ra rồi đ.

Sự vui chưa qua th sự buồn lại tới. V nỗi buồn khng tn len ln đi vo lng g. Nỗi buồn thứ nhất, đ l g nhận thấy sức ko của mnh bị giảm st một cch đng kể.

Ngy xưa lc cn trai trẻ, g ngồi g chiếc my chữ c tng mỗi ngy tm chn tiếng đồng hồ, thậm ch c những hm lm ngy khng đủ tranh thủ lm đm, m ăn vẫn ngon, ngủ vẫn đẫy con mắt Cn by giờ, ngồi nhấn vi tnh, đu c phải vận dụng tất cả nội lực m g cho thủng mấy tờ giấy than trn chiếc my chữ c tng ấy, chỉ cần đụng nhẹ khỏe re, thế m cũng chỉ ngồi được bốn năm tiếng đồng hồ l đ mệt nhoi, nhức nhối đến tận li tim. Ăn mất ngon v ngủ th chỉ chập chờn.

Nỗi buồn thứ hai, đ l thn thể bỗng dưng dở quẻ với đủ mọi thứ bệnh. M bệnh no th cũng l như một bản n tử hnh đ k chờ ngy thi hnh. No l huyết o cao. M huyết p cao th thể no cũng ảnh hưởng tới tim. M tim đ c vấn đề th hy coi chừng, c thể đứt bng dễ như trở bn tay. Rồi gan nhiễm mỡ, phổi bị nm, bao tử bị lot, vn vn v vn vn.

G c thi quen lu lu tới ng bc sĩ khm tổng qut một lần để nắm vững tnh hnh sức khỏe của mnh. Lần kia, sau khi đ siu m, ng bc sĩ lạnh lng phn :

- Ch c hai vin sạn nhỏ trong thận.

G bn hỏi :

- Lm thế no để tống khứ hai ci của nợ ấy ra.

ng bc sĩ  liền k đơn :

- Một l ch phải uống thuốc theo sự hướng dẫn của bc sĩ. Hai l ch phải vận động tay chn. Ba l ch phải uống nước nhiều v nước chảy đ mn. Bốn l ch phảicười, v cười cũng l một liều thuốc bổ đấy.

Chẳng hiểu v nghe theo lời căn dặn của ng bc sĩ hay do toa thuốc nam của mấy b lang trọc l dng hạt chuối hột m hai ci của nợ của g bỗng lặn mất tiu, khng cn hiện hữu trong hai tri thận thn yu nữa.

Khng phải chỉ xuống cấp về phương diện thể xc, m cn xuống cấp về phương diện tinh thần nữa.

Như trn bc sĩ Đỗ Hồng Ngọc cho biết v tai nghe bớt thnh, nn những người chớm gi bắt đầu ni to tiếng, cộc lốc, đều đềuDo đ dễ sinh ra cu gắt. Chuyện khng đng g cũng quặu, cũng trch, cũng giận, cũng hờnthnh thử với tuổi gi th đm ra kh tnh.

Khng những kh tnh, m người gi lại thường hay qun. Ngay chnh g cũng cảm thấy như vậy.

C những lc chợt qun mất tiu tn một người quen, qu quen. Qun ci tn thi, cn th nhớ tất cả. Khi cần nhớ th qun, m khi cần qun th lại nhớ. Nhớ rất kỹ những chuyện xưa cũ. Lạ lng chưa. C lc nhắc chiếc điện thoại ln, gọi cho ai đ, định ni điều g th qun tuốt, đnh xin lỗi, nhầm số. Khng lẽ hỏi người đầu giy bn kia, xin vui lng cho biết ti đang định ni g với bạn đ vậy.

Nơi g ở, c một b cụ. Trước kia b cụ l một con người đảm đang, ăn ni đu ra đấy, c bi c bổn hẳn hoi, chứ khng to lao thin địa. Một tay b cụ qun xuyến hết mọi cng việc trong gia đnh, thậm ch cn thay chồng lm quan. B cụ lo từ A đến Z, cn ng cụ vốn mang chức chnh trương hay chnh tổng chi đ, chỉ c việc ngồi ăn cỗ, th tiếp cc quan trn, hay ngồi xe tổ tm chắn cạ với b bạn.

Thế rồi khi về gi, b cụ bỗng dưng qun tất tật, qun tuốt luốt, thậm ch qun cả những người trong gia đnh, con chu cụ cũng gọi l ng, l b. Quen m ha ra lạ, thn m trở thnh người dưng nước l.

Sự khn ngoan thưở trước khng cn nữa. B cụ cư xử như một đứa con nt. C lần trong nh thờ, b cụ đ ginh ln rước lễ với một b khc rồi sinh ra ẩu đả. Thấy bất kỳ chiếc dp no, b cụ cũng đem về nh, khiến cho con chu phải mất cng đem trả lại cho khổ chủ. C lần g đến thăm b cụ. Lc ra về th chiếc dp mất tiu, khiến cả nh phải đi tm hồi lu mới thấy được chỗ b cụ đ cất dấu.

Bước vo tuổi gi, người ta thường trở lại thời con nt, nhưng lại l một thứ con ntkh thương.

Ngoi tnh trạng xuống cấp kể trn, một nỗi lo v một nỗi sợ khc của tuổi gi chnh l sự c đơn. Dĩ nhin khng phải chỉ người gi, m hầu như tất cả chng ta đều sợ sự c đơn.

Thực vậy, chng ta khng thể no sống cu ky mnh n, như một hn đảo giữa biển khơi, hay như một pho đi biệt lập. Tri lại, chng ta sống l sống với người khc, trong một cộng đon, trong một x hội. V thế, mấy ng triết gia lẩm cẩm mới pht biểu :

- Người l một con vật c x hội tnh.

Nếu ngựa chạy c bầy, chim bay c bạn, th chng ta sống l sống với người khc. V khi khng cn người khc để sống với, th chng ta sẽ rơi tm vo tnh trạng c đơn đng sợ v khủng khiếp.

Cch đy t lu, g c đọc một cuốn sch mang tựa đề l người vạn đảo. Trong đ, tc giả kể lại cuộc hnh trnh lnh đnh trn biển cả của mấy nh thm hiểm. Tc giả cho biết : trong những ngy c đơn giữa trời v nước, họ rất thm được lin hệ với thế giới bn ngoi. C một con chim nhỏ ngy no cũng tới đậu trn chiếc b của họ. Nhưng rồi một ngy kia, con chim nhỏ khng tới nữa v họ buồn tiếc như mất đi người bạn thn thương nhất của mnh.

C đơn l một nỗi khổ của tm hồn. N đằng đẵng v day dứt m chỉ người trong cuộc mới cảm nghiệm được m thi. Bởi v đoạn trường ai c qua cầu mới hay. Chnh v thế,  tục ngữ Lin x c cu :

- D được ở trn thin đng, m chỉ c một mnh, th cũng chẳng thể no sống nổi.

C đơn khng phải l khng c ai, nhưng l thiếu vắng những g thn yu nhất, những g hiểu biết v cảm thng với mnh nhất. Kinh nghiệm cho thấy :

- Khng phải bn nhau m đ gần nhau. Khng phải gần nhau m đ quen nhau. Khng phải quen nhau m đ thương nhau. Khng phải thương nhau m đ hợp nhất với nhau, bởi v mỗi người l một thế giới. Mỗi người l một mu nhiệm.

Đng thế, nhiều khi đi giữa phố chợ đng người m chng ta vẫn cảm thấy m thầm lẻ loi v khng thấy được một người hiểu mnh. C khi sống giữa con chu m chng ta vẫn cảm thấy trống vắng v nghĩ tới tuổi gi m tủi phận.

Thực vậy, người gi thường dễ cảm thấy c đơn hơn ai hết, sở dĩ  như vậy v cc cụ cảm thấy mnh bất lực, khng gip g được cho con cho chu. Cc cụ lun c nghĩ mnh hết thời rồi. Những ưu tư suy nghĩ của cc cụ dễ bị thế hệ sau cho l lạc hậu v lẩm cẩm. Bị thực tại từ chối, cc cụ quay về với dĩ vng, d biết rằng hoi cổ nhiều lc cũng thực l viển vng.

Đặc biệt nơi cc cụ b thường c một cảm xc bng khung buồn b khi con ci đ khn lớn, khng cần tới sự chăm sc của người mẹ. Ci cảm xc tổ trống khi đn chim con đ bay xa. Nhiều người sống những thng ngy hiu quạnh, cảm thấy như mnh thừa thi, v vị

Chnh v nghĩ tới những ngy thng quạnh hiu với một tương lai khng mấy sng sủa, m nhiều cụ ng vẫn cản đảm bước thm bước nữa, d tuổi đời đ đ nặng trn đi vai của mnh, như tục ngữ đ diễn tả :

- Con nui cha, khng bằng b nui ng.

Truyền thống gia đnh tại Việt Nam l tam đại, gồm ba đời : ng b, cha mẹ v con ci cng sống chung dưới một mi nh sẽ gip cho cc cụ gi bớt c đơn v người trẻ bớt lạc lng v lun được nương tựa vo nhau. Thật hạnh phc đầm ấm khi trong bữa ăn cha mẹ biết gắp những miếng ngon miếng ngọt cho ng b v ban tối, con chu được s vo vng tay ng b để nghe kể chuyện cổ tch.

Thế nhưng, hnh ảnh trn ngy cng bị mai một, khng phải v thiếu thức ăn ngon để gắp cho nhau hay ng b thiếu chuyện cổ tch để kể cho đn chu, m v thời gian chng ta dnh cho nhau khng đủ. Cha mẹ quần quật suốt ngy để tm chn cơm manh o. Con chu b đầu vo sch vở học hnh. Như vậy, tuy ba thế hệ cng ở dưới một mi nh, nhưng chưa thật sự sống chung một tổ ấm.

Cn bn ty phương, ng b hay cha mẹ gi thường được gửi vo viện dưỡng lo. G xin trch lại nơi đy những lời pht biểu của một số cc cụ gi sống trong viện dưỡng lo tại Php, được đăng trn bo Phụ nũ Chủ nhật.

Sống trong viện dưỡng lo chẳng khc g sống trong một nh t. Một b cụ chn mươi hai tuổi đ ni :

- Suốt ngy hnh như ti chẳng thấy một bng dng ai qua lại, cn con ti th hnh như chỉ thăm ti vo cuối tuần, chỉ thăm độ năm pht l cho mẹcon đi.

Do cuộc sống ngy cng kh khăn, con ci khi c gia đnh thường cho cc cụ vo viện cho rảnh việc để lo chuyện khc. Một quan chức của viện dưỡng lo Seine cho biết :

- Thật ra cho cc cụ vo viện dưỡng lo l cng việc thường lm ở cc nước pht triểnnhưng chỉ buồn cho cc cụ l cch đối xử của con chu mnh.

C lần thn nhn vc đơn kiện ban gim đốc về thi độ ngược đi, la mắng v cộc cằn của những người gip việc, th được trả lời :

- Chnh cha mẹ cc anh m cc anh cn khng chăm sc huống chi l chng ti, người dưng nước l.

V như vậy, phải chăng phần thiệt thi lun nằm về pha cc cụ, những người gi hm nay ?