báo điện tử TRÁCH NHIỆM do Khu Hội CTNCT Việt Nam Nam California chủ trương

*  hoạt động từ 26/4/2008  *


"Những thông tin trên trang web này thể hiện quyền tự do ngôn luận của người đưa tin; và quyền được tiếp cận thông tin đầy đủ của người đọc."

Diễn đàn                                                             

 

Nhạc Xuân Trước Năm 1975 - Tuyển chọn nhạc xuân xưa hay nhất

https://youtu.be/LR6MgdkDZdo

MÙA XUÂN, CHIẾN TRANH VÀ T̀NH YÊU

Vĩnh Chánh

 

 

Tác giả là một y sĩ thuộc hội Ái Hữu Y Khoa Huế Hải Ngoại, hiện là cư dân Mission Viejo, California. Tốt nghiệp Y Khoa Huế năm 1973, thời chiến tranh, Vĩnh Chánh là Y Sĩ Trưởng binh chủng Nhảy Dù cấp tiểu đoàn và gắn bó với đơn vị chiến đấu cho tới giờ phút cuối tại vành đai Sàigon ngày 30 tháng Tư. Với bài "Không Bỏ anh em, không bỏ bạn bè" viết Tháng Tư 2013, Bác sĩ Vĩnh Chánh đă nhận giải danh dự Viết về nước Mỹ cùng năm. Trong thư kèm bài mới nhất, Vĩnh Chánh cho biết “Tết Bính Thân không thể quên Tết Mậu Thân 1968 tại Huế. Trong giai phẩm Tết của Binh chủng Dù Việt Nam Cộng Ḥa tại Hoa Kỳ năm nay có đăng lại bài nói chuyện của Nhă Ca tại đại học UC Berkeley hôm đầu năm, “Tiếng Kêu Tết Mậu Thân.” Từ bài nói chuyện này, tác giả góp phần hồi kư từ chuyện Tết quê hương, tuy không phải chuyện trên đất Mỹ, những vẫn là chuyện trong kư ức của người Việt tại Mỹ. 

 

Sáng Mùng Một Tết Nguyên Đán, gia đ́nh các bác, các cô chú và gia đ́nh Măng tôi đồng tụ tại nhà ông bà Nội tọa lạc ở phần đất cao nhất của xóm Đường Đá, Phủ Cam và trải dài xuống gần Bến Ngự. Một truyền thống của đại gia đ́nh qua bao nhiêu năm, kể từ khi tôi bắt đầu có trí nhớ. Nghe kể lại, ông Nội dậy sớm nhất bước ra khỏi nhà, tự đạp đất nhà ḿnh trước khi tất cả con cháu đến chúc Tết. Gia đ́nh nào đến trước sẽ vào thăm bàn hoa quả bánh mứt của Bà Nội ở nhà chính, hoặc đứng ngoài sân chờ đợi, chuyện tṛ rộn ràng với nhau trong khi những đứa con nít cùng trang lứa tranh nhau chạy chơi trong sân vườn rộng lớn. Khi mọi gia đ́nh có mặt đầy đủ, tất cả đồng kéo qua tập trung trước căn nhà riêng của ông Nội, nằm chéo góc bên cạnh nhà lớn.

Khi ông bà Nội đồng an vị vào 2 chiếc ghế dựa lớn để ngay ở cửa chính được mở rộng, mặt mày rạng rỡ trong áo gấm đỏ, lễ Mừng Tuổi bắt đầu bằng tràng pháo nổ tưng bừng từ dây pháo dài treo trên cây. Riêng tôi bắt đầu ngất ngây với tiếng pháo nổ chát tai, xác pháo đỏ văng tung toé và mùi thuốc súng. Trong không khí trang nghiêm của ngày đầu xuân, Bác của tôi bao giờ cũng là người đầu tiên mở đầu cho buổi lễ, khúm núm đứng trước ông bà Nội xướng to những lời chúc mừng, trước khi cả 2 vợ chồng cùng quỳ trên chiếu vái lạy thân sinh. Tôi vẫn c̣n nhớ rơ Bác tôi kêu ông bà Nội bằng Thầy Mạ. Sau Bác là đến phiên các chú các cô, bao gồm luôn cả rể và dâu, trong đó có Măng tôi, cùng tiến đến quỳ lạy Thầy Mạ. Bấy giờ, ông Nội mới từ tốn ban lời mừng Tân Xuân cho từng người con, cũng theo thứ tự, từ con trai trưởng cho đến cô út.

Sau thế hệ con đến thế hệ cháu với mỗi gia đ́nh theo thứ tự lần lượt bước vào chiếu hoa. Thông thường người con lớn nhất hiện diện tại chỗ đứng giới thiệu tên từng đứa em trong gia đ́nh ḿnh với ông bà Nội trước khi tất cả đều quỳ lạy mừng tuổi ông bà. Ông Nội thường hay hỏi từng đứa cháu về chuyện học hành, gia cảnh nếu đă lập gia đ́nh, trước khi nói lời chúc đầu năm. Có những năm, tất cả các cháu được cho đứng sát với nhau và đồng quỳ lạy chúc mừng ông bà Nội một lần, sau khi một cháu lớn nhất đại diện mở đầu lời Mừng Tết ông bà Nội.. 

Kế thế hệ cháu là đến thế hệ chắc, cùng quỳ lạy chung một lúc trong khi chắc lớn tuổi nhất trong đám nói lời cầu chúc ông bà Cố, với sự nhắc lời, trợ giúp của bậc cha mẹ bên ngoài. Trong những cái Tết trước khi ông Nội tôi mất vào năm 1962, ông bà Nội tôi đă có trên cả chục đứa chít.

Xong lễ mừng tuổi ông bà Nội, các người con cùng dâu rể bước đến gần tṛ chuyện thân mật hơn, rót trà rượu đưa mời Thầy Mạ của ḿnh. Đó là lúc tôi thoáng thấy các phong b́ đỏ được đưa vào tay ông Nội và cả bà Nội. Sau đó, Bà Nội mới thủng thỉnh mời tất cả mọi người vào nhà lớn thưởng thức các món Tết. Tôi nh́n thấy đủ loại mứt, từ mứt hột sen, mứt thơm, mứt dừa, mứt gừng, mứt măng cầu, mứt kim quật, mứt khoai, mứt củ sen, đậu phụng ngào, hột dưa… cho đến các món mặn như nem, chả heo, chả ḅ, chả thủ, tré, thịt quay, gà nấu đậu, vịt nấu măng khô, cải xanh nấu với gị heo, xôi lạp xưởng & tôm khô, xôi gấc, rồi bánh tét dưa món, bánh tét chiên, củ hành dầm nước mắm, củ kiệu, bánh chưng, bánh su sê, bánh thuẫn, bánh bột nếp, bánh hột sen và đậu xanh cái tṛn cái vuông gói trong giấy kiếng nhiều màu sặc sỡ…

Bao nhiêu món ngon vật lạ dọn bày trên mấy cái bàn khiến tôi nh́n vào thấy no mắt, và no luôn cả bụng v́ măi ham rượt đuổi nhau bên ngoài. Bao nhiêu hương vị ngọt ngào, hiếm quư và cổ truyền của một cái Tết Âm Lịch do chính tay bà Nội làm cùng các người con trong gia đ́nh đem đến từ ngày hôm trước. Khi lớn hơn và ở xa hơn, tôi cũng đă từng đạp xe đạp đem đồ Tết của nhà ḿnh đến biếu ông bà Nội.

Buổi ăn chấm dứt, đại gia đ́nh xúm xít lập ṣng chơi đổ tam hường, chơi bài cartê (5 lá bài), bài x́ lác, tứ sắc, bài xịp…Tiếng la hét của người hên bạc kẻ thua tiền, tiếng reo ḥ vui cười, chọc ghẹo ḥa cùng với tiếng xoang xoảng của những con súc sắc đổ trong tô sứ, tiếng pháo lẻ nổ đ́ đùng ngoài sân từ lũ con nít chúng tôi làm không khí Mùng Một Tết thêm hào hứng. Sau phần chúc Tết ông bà Nội, các gia đ́nh lần lượt kéo nhau đến đạp đất từng nhà một, nhà Bác trước rồi đến nhà các cô, chú, lập lại màn chúc Tết nhau, rồi ăn uống, và ĺ x́ cho con nít. Truyền thống này vẫn tiếp nối dù sau này chỉ c̣n có bà Nội, vẫn trang trọng và ấm cúng dù mức độ nhỏ hơn v́ số con cháu thưa dần với các anh chị con bác và cô chú v́ sinh kế, lập gia đ́nh và đi học nơi xa nên khó về.

Đó là những năm tháng thanh b́nh tại Huế, nơi tôi được nuôi dưỡng, lớn lên và đến trường, trước cuộc Cách Mạng tháng 11 năm 1963. Tiếp theo là những năm của phong trào sinh viên Phật Giáo tranh đấu bạo động, những chỉnh lư chính trị ở trung ương, sự hiện diện của quân đội Mỹ đưa đến những biến động trong quần chúng và dấu hiệu leo thang dần của chiến cuộc, nhất là vào năm cuối của tôi ở Trung Học và năm đầu tiên ở Đại Học. Tuy nhiên, do ở thành thị, đa số học sinh sinh viên như chúng tôi vẫn thờ ơ hưởng thụ, vẫn ngây thơ với sách vở, chưa hề có khái niệm chín chắn về cuộc chiến dù có theo dơi tin tức chiến sự, dù nh́n thấy lính tráng xe tăng máy bay, hay có anh chị, như trường hợp nhà tôi với anh đầu tôi là một Bác Sĩ và anh rể đầu của tôi cũng là một Dược Sĩ đều trưng tập vào Quân Y, hoặc có bà con ḿnh ở trong quân đội và thỉnh thoảng nghe tin người quen này tử trận, người bà con nọ bị thương… Chúng tôi vẫn nghĩ cuộc chiến xa lạ này không phải của ḿnh và đang xẩy ra ở miền quê hay núi rừng xa xôi, hay tại những địa danh hẻo lánh. Cho đến Tết Mậu Thân, 1968.

Đúng vậy! Có ai ngờ quân Cộng Sản đă mưu mô xé lệnh hưu chiến, đem chiến tranh đến tận các thành phố trong những ngày thiêng liêng của đất nước trong Tết năm 1968. Biết bao nhiêu người đă sống lo âu sợ hăi khi nh́n thấy chiến tranh với bom đạn và chết chóc đến ngay tận làng xóm ḿnh, ngay tận nơi nhà ḿnh? Đă nh́n thấy cảnh đổ nát kinh hoàng của thành phố, đă bị kẹt giữa hai lằn đạn? Đă chứng kiến sự dă man tàn ác của phe gọi là giải phóng? Có bao nhiêu người là chứng nhân cho sự thảm sát Tết Mậu Thân tại Huế khi người thân trong gia đ́nh, người quen trong khu phố bị giết chết, bị bịt mắt đem đi thủ tiêu, bị tra khảo, đập vào đầu trước khi bị xô xuống khe suối hay bị cột chùm chôn sống với 2 tay bó chặt đàng sau lưng bằng dây điện thoại? Ở đâu ra những hố chôn tập thể tại trường Gia Hội, G̣ Cát, Băi Dâu, Tây Lộc, Phú Thứ, Đá Mài…? Và biết bao ngàn người đă ai oán khóc trong căm hờn và đă chít khăn tang?

Biến cố Tết Mậu Thân 1968 xẩy ra khi tôi đang học giữa năm Thứ Nhất Trường Y Khoa Huế. Vào đêm 30, gia đ́nh 3 người Măng tôi, chị tôi và tôi đang ở trong căn pḥng lớn trên lầu 3 của Trường Đồng Khánh, có cửa sổ lớn phía sau nh́n về Lao Thừa Phủ ở sau lưng Ṭa Hành Chánh Tỉnh. Đêm ấy, chúng tôi thức khuya chuẩn bị các món Tết cho ngày Mùng Một. Vào giao thừa, tiếng nổ xa xa của pháo Tết nghe hơi khác thường và càng lúc càng dồn dập chen với những tiếng nổ lớn hơn. Vài giờ sau, tôi nghe tiếng chân người chạy th́nh thịch trên thang gỗ bên ngoài pḥng, rồi hàng loạt tiếng súng nổ chan chát, cùng với tiếng súng bắn trả từ Lao Thừa Phủ trúng vào tường và cửa sổ căn pḥng chúng tôi khiến tiếng dội nghe ghê rợn và mảnh gỗ văng tung tóe. Chúng tôi nằm yên trên sàn nhà, dưới bộ ván dày, tránh gây tiếng động, đọc kinh cầu nguyện.

Qua ngày hôm sau, khi tiếng súng lắng dịu, tôi rón rén ḅ đến cửa sổ phía trước, nh́n xuống sân Trường Đồng Khánh. Cả trăm lính Việt Cộng, với nón cối và quân phục màu xanh lục, đang đóng quân, đào hầm, đặt súng lớn trên băi cỏ, hay dưới các gốc cây phượng. Biết không thể làm ǵ hơn, gia đ́nh tôi đành mở cửa đi xuống lầu, mang theo chút áo quần và thức ăn Tết như bánh tét, và đến tạm trú trong pḥng học cùng với những gia đ́nh quen thuộc khác trong trường và sau đó những gia đ́nh dân từ Bến Ngự hoặc Ga chạy đến.

Tôi nhận thấy đơn vị Cộng Sản đóng ngay đây có lẽ là quân chính quy, với đa số lính nói giọng Quảng B́nh. Nhiều toán lính đi đi về về, cáng theo hàng loạt đồng đội tử thương và bị thương. Có lẽ Trường Đồng Khánh nằm giữa mặt trận, nên tiếng súng nhỏ lớn nghe liên tục, có khi từ hướng bờ sông Hương, khi th́ từ hướng đường Lê Lợi của Ṭa Hành Chánh Tỉnh. Các khẩu súng pḥng không thường xuyên bắn nổ rền trời nhắm vào những chiếc trực thăng bay trên cao. Mức độ trận chiến có vẻ dữ dội trong suốt gần cả mười ngày. Cho đến sau một đêm bỗng dưng hoàn toàn yên tĩnh, sáng hôm sau khuôn viên Trường Đồng Khánh hoàn hoàn vắng lặng, không một h́nh bóng của người lính CS, họ đă lặng lẽ rút đi trong đêm. Đến trưa toán lính Thủy Quân Lục Chiến Mỹ tiến dần về phía chúng tôi, giải tỏa hoàn toàn Trường Đồng Khánh và hướng dẫn tất cả mọi người di tản về hướng an toàn.

Liền sau đó, nhóm chúng tôi gồm chừng bốn năm chục người im lặng dắt nhau bước đi thật vội trên đường Lê Lợi hướng về trường Kiểu Mẫu, dưới bầu trời xám xịt có mưa phùn. Cũng con đường hàng ngày tôi thường qua lại bao nhiêu lần nay trông thật điêu tàn và xa lạ, im lặng một cách rùng rợn và phảng phất mùi tử khí. Bên kia sông Hương và cột cờ, khung cảnh vẫn mờ dại trong mây mù. Chiến tranh đang thực sự ở trước mắt và xung quanh tôi, với hiện trường y như trong cảnh phim. Lá cây và cành cây găy tràn ngập lối đi. Đây đó những cột đèn và thân cây nằm nghiêng ngửa, như muốn che đậy những xác chết, quân có dân có, ta có địch có. Có những xác nằm ngay trên mặt đường, bên lề đường. Có những xác nằm sấp hay cong queo trong các hầm cá nhân dưới các gốc cây, nhất là ở gần phía bờ sông. Rải rác đây đó là xác xe Jeep, xe cứu thương dân sự và các xe honda, lỗ chỗ vết đạn với xác người bên cạnh. Nhiều biệt thư to lớn trên con đường bị đổ nát, hư hại nặng. Khi đến gần khu Morin, tôi lặng người nh́n thấy cầu Trường Tiên bị găy một nhịp.

Và tôi thấy chiếc cầu găy nhịp

Trong tiếng bom khói lửa chiến trường

Ḍng sông yêu ḍng sông máu đỏ

Áo em màu trắng áo tang thương (1)

Sau vài ngày tạm trú ở trường Kiểu Mẫu, khi biết tin gia đ́nh người tôi yêu đang lánh nạn tại Ḍng Chúa Cứu Thế, tôi tức tốc t́m đến thăm dù đường đi c̣n vắng hoe, nguy hiểm với dấu tích tàn phá và chết chóc hai bên đường… chỉ để kịp nh́n gặp nàng vài ba phút, thăm hỏi đôi ba câu trước khi nàng vội vă quay vào với gia đ́nh. H́nh ảnh xanh gầy của nàng với đầu tóc ngắn thân thuộc trong một buổi sáng đầy gió lạnh và mây xám trên trời măi măi ám ảnh tôi từ dạo đó.

Nàng là một cô bé nhỏ nhắn mặc áo đầm vàng đi dạo cùng Mẹ và các em trong công viên trước Trường Đồng Khánh mà tôi đă t́nh cờ nh́n thấy trong một chiều óng ánh đầy nắng vàng vào cuối hè 1967. Vài ngày sau tại nhà tôi, tim tôi đập lỗi nhịp đầy thích thú khi bất ngờ gặp chính cô bé đó đem bánh của Mẹ làm đến biếu “Bà Vú”, tiếng nàng gọi Măng tôi, v́ Măng tôi là Vú Đỡ Đầu cho Mẹ nàng khi Ba Mẹ nàng làm đám cưới. Đây cũng là nhân vật trong bức ảnh gia đ́nh, một món quà tặng của Mẹ nàng cho Măng tôi từ bao năm trước, được treo trên tường, gần bàn học của tôi. Mỗi khi nh́n đến, tôi thường liên tưởng rằng có ngày tôi sẽ có được nàng, như một ám ảnh, một ước mơ thầm kín. Một nguyện cầu vu vơ. Dù bấy giờ nàng chỉ là một cô bé tuổi 13, đang học lớp Đệ Ngũ Trường Đồng Khánh.

Do sự quen biết giữa 2 gia đ́nh, thỉnh thoảng tôi đến thăm nàng tại nhà, làm quen với gia đ́nh và chơi đùa với các em nàng, ngoài sân trước, trong pḥng khách, hay dưới nhà bếp. Nhờ đó tôi có dịp nh́n thấy nết đoan trang và sự chu đáo của nàng khi phụ giúp Mẹ săn sóc các em. Có một lần, ngồi dựa lưng trên thành cửa sổ nhỏ pḥng nàng, tôi hát bài Mưa Hồng v́ tôi thích câu “cuộc đời đó có bao lâu mà hững hờ”, do xúc động giọng của tôi xuống thấp không hát tiếp được, nàng im lặng không dám cười, nhưng tôi can đảm xin hát lại lần thứ hai.

Khi một phần nhỏ của Hữu Ngạn Huế vừa được giải tỏa, và Bệnh Viện Huế vẫn c̣n bỏ trống, cùng với vài đàn anh trong Y Khoa, chúng tôi t́nh nguyện phụ giúp ngày đêm một Bác Sĩ.. giải phẫu người Mỹ từ Đà Nẵng được trực thăng chở thẳng đến Bệnh Viện. Đó là thời gian tôi đă nh́n thấy, tiếp thu học hỏi nhiều nhất khi trực tiếp làm việc dưới sự điều động của Y Sĩ Thiếu Tá Thomas Herod cùng với các đàn anh. Từ cách nhận bệnh nhân cả quân sự lẫn dân sự với các vết thương chiến tranh, săn sóc họ, chuyền nước biển trước khi khiêng họ vào pḥng mổ, đưa lên bàn mổ rồi khiêng về giường bệnh sau mỗi ca giải phẫu hoàn tất, giúp rửa sạch các vết thương trước khi băng bó, theo dơi t́nh trạng hậu giải phẫu, lau chùi pḥng mổ, lau chùi và hấp dọn các dụng cụ giải phẫu, phụ đưa dụng cụ trong pḥng mổ… Toán 7-8 người chúng tôi ngủ ngay sát bên pḥng giải phẫu, kể luôn cả một chị y tá chuyên đánh thuốc mê, tự nguyện làm tất cả những công việc cần thiết, từ y công cho đến y tá, cùng chia nhau tâm trạng vui buồn theo diễn tiến tốt hay xấu của các bệnh nhân và chia nhau phần lương khô C Ration.

Bẵng đi cũng vài ba tuần hăng say phụ giúp trong bệnh viện, tôi không đến nhà cô bé dù ḷng luôn hướng về nàng. Măi cho đến khi t́nh h́nh an ninh Huế tốt dần, bấy giờ tôi mới đến thăm nàng được vài lần, kể vội cho nàng nghe một vài câu chuyện trong pḥng mổ, những điều tôi học hỏi được hay một vài cảnh khổ của người dân bị thương tật. Bao giờ nàng cũng chỉ im lặng ngồi nghe, hiếm khi có thêm ư kiến trong câu chuyện. Vào cuối mùa Xuân 68, đến ngày kề cận phải rời Huế vào Sài G̣n học tiếp nửa năm c̣n lại, tôi lấy hết can đảm viết cho nàng một lá thư không viết nháp, không soạn thảo, không nắn nót, không trau chuốc, nghĩ sao viết vậy. Đó là lá thư t́nh đầu đời và duy nhất của tôi. Ngang tàng, mang tính cách hài hước nhưng rất chân thật, không có giọng ch́u lụy, van xin t́nh cảm.

Dĩ nhiên thư tôi không được hồi âm.

Trong suốt mùa hè năm 1968, sau khi từ Sài G̣n trở về Huế để tham dự chương tŕnh Huấn Luyện Quân Sự Học Đường, tôi tiếp tục đến thăm và đưa nàng những đoản văn, không phải thư t́nh, mà những bài viết của tôi bày tỏ quan điểm yêu quê hương đất nước, mang tính chất hào hùng của người trai, hoặc những bản dịch ra tiếng Việt từ những bài hay trong cuốn Les Grand Coeurs mà hầu như tôi nằm ḷng khi học trung học chương tŕnh Pháp. Tuy về sau tôi biết có bản dịch tiếng Việt là Những Tâm Hồn Cao Thượng, tôi vẫn không nghĩ ḿnh đă phí công khi những bản dịch thuật của ḿnh gián tiếp chứng minh tính cương trực và ḷng chân thành của tôi. Nhưng ở nàng vẫn là một sự im lặng… đáng sợ!

Sau hè 1968, tôi lại rời Huế vào Sài G̣n học tiếp năm thứ Hai Y Khoa. Vài ngày trước Tết năm 1969, từ Sài G̣n về Huế thăm nhà, Măng tôi cho biết gia đ́nh nàng sẽ rời Huế trong vài ngày sau Tết v́ Ba nàng nhận nhiệm sở mới ở Nha Trang. Tôi suy nghĩ và quyết định không đến thăm, nói lời tạm biệt với nàng, dù ngậm ngùi cảm giác cuộc t́nh đang xa dần. Tôi quyết định chờ đợi, cho ḿnh chín chắn hơn. Cho một thời cơ thuận tiện tốt đẹp. Hay để cho nàng lớn thêm hơn vài tuổi!?

Những năm sau biến cố Mậu Thân, chiến tranh leo thang dần. Biết bao đồng môn, người thân quen nhận giấy tờ tŕnh diện nhập ngũ. Lớp học vắng dần những khuôn mặt quen thuộc sau mỗi lần tựu trường. Truyền h́nh, tin tức, báo chí nhắc đến những trận chiến càng ngày càng khốc liệt, tên của những trận đánh như Ben Hét, Khe Sanh, Dak Tô, Pleime, Đức Cơ, Đồng Xoài… dần dần đi vào ḷng dân. Chị thứ năm Mai Tâm của tôi bỏ học dù đang là sinh viên năm cuối của phân khoa Chính Trị Kinh Doanh của Đại Học Đà Lạt, và quyết định lấy chồng là Tiểu Đoàn Trưởng Tiểu Đ̣an11 Biệt Động Quân khi Tiểu Đoàn đến giải tỏa thị xă Đà Lạt trong vụ Cộng Sản tấn công vào Tết Mậu Thân. Lần chị đem người yêu về tŕnh diện gia đ́nh, tôi thích anh liền. Không những v́ anh đă xuất thân từ khóa 16 Vơ Bị Quốc Gia Đà Lạt mà v́ anh trông anh cao ráo, điển trai, rất điềm đạm và thật hào hùng trong bộ đồ rằn ri. Có lẽ cũng từ đó tôi có suy nghĩ nếu muốn lấy cảm t́nh một người đẹp, chắc tôi phải tạo cho ḿnh một h́nh ảnh sắc đá oai hùng của một chàng trai đúng nghĩa của thời chiến. Đúng với h́nh ảnh “Em là gái trong khung cửa, Anh là mây bốn phương trời…”

Do sự đổ nát điêu tàn của thành phố Huế trong Tết Mậu Thân, Chính Phủ Trung Ương thành lập ủy ban trùng tu và tái thiết Huế để xây dựng lại các cơ sở bị tàn phá cũng như để tạo thêm niềm tin cho dân Huế nói riêng và toàn dân trong nước nói chung. Linh Mục Cao Văn Luận, trước đây là Viện Trưởng Viện Đại Học Huế, nhận lănh trách nhiệm khó khăn đó. Khoảng gần cuối tháng 2 của mùa Xuân 1970, nhà văn Nhă Ca, trong một phái đoàn văn nghệ sĩ từ Saigon ra thăm Huế, cùng đi với Linh Mục Cao Văn Luận ghé đến trường Đồng Khánh trong một ngày mưa và lạnh, tặng hai trăm ngàn đồng cho trường xây dựng lại pḥng thí nghiệm hóa học và vạn vật bị hư hại nặng. Hồi đó tôi vẫn ở trong trường với Măng tôi nên đă chứng kiến nhiều cảnh cảm động.

Linh Mục Cao Văn Luận từ hàng chục năm trước cũng từng dạy ở Quốc Học, Đồng Khánh. Từ cô Tường Loan, Hiệu Trưởng, tới các thầy cô đang dạy Đồng Khánh năm ấy đều là học tṛ cũ của Cha. Khi chủ tọa việc cô Hiệu Trưởng Tường Loan nhận khoảng hiến tặng từ nhà văn Nhă Ca, lời phát biểu của Linh Mục trước thầy tṛ Đồng Khánh được mở đầu bằng câu “Hôm nay ông nội trở lại trường thăm các cháu…”

Trong phái đoàn thăm trường Đồng Khánh hôm ấy c̣n có nhà văn Doăn Quốc Sỹ và nhạc sĩ Cung Tiến là hai người rất được dân Đồng Khánh ngưỡng mộ, Cho tới nay tôi vẫn nhớ h́nh ảnh ngày ấy, khi chị Nhă Ca khoác tay người em gái là học sinh tại trường đi dưới mưa với cô Hiệu Trưởng Tường Loan và cô phụ tá giữa rừng vỗ tay cám ơn ngập trời của các học sinh toàn trường.

Qua ngày hôm sau, Nhă Ca đến trường Y Khoa Huế của tôi, cũng trao tặng hai trăm ngàn đồng trong một buổi lễ đơn sơ nhưng trang trọng gồm có sự hiện diện của GS.. Viện Trưởng Viện Đại Học Huế, Gíao Sư. Khoa Trưởng Trường Y Khoa, ban Giáo Sư, ông Tỉnh Trưởng và một số thân hào nhân sĩ cùng đại diện Sinh Viên Y Khoa Trong cùng năm, giải Nhă Ca với năm mươi ngàn đồng được trao tặng cho Bác Sĩ. Hà Thúc Như Hỷ khi tŕnh luận án Tiến Sĩ Y Khoa về một đề tài Y Học Dân Tộc: Y Học Đông Phương và Huyệt Đạo. Qua năm sau, người nhận giải là Bác Sĩ Trần Nhơn. Cả hai hiện đang hành nghề tại Quận Cam, California. Giải Nhă Ca cho Luận Án Tiến Sĩ xuất sắc hàng năm của Y Khoa Huế c̣n được tiếp tục cho tới ngày Miền Nam sụp đổ. Người liên lạc, điều hợp giải thưởng hàng năm này là Gíao Sư Nguyễn Thanh Trang, Phụ Tá Viện Trưởng Lê Thanh Minh Châu.

Thật là một cử chỉ cao quư đáng khâm phục, nhất là sau đó tôi được biết nhà văn nữ này đă chia toàn bộ lợi nhuận bán sách “Giải Khăn Sô Cho Huế” của ḿnh giúp đỡ xứ mẹ. Nhưng không phải v́ vậy mà cuốn sách trở thành nổi tiếng ở Huế và toàn quốc, mà chính do nó lột tả được sự thật của thảm trạng, tư thù, ân oán, dă man của những cá nhân vốn nằm vùng và những cựu sinh viên trốn vào rừng nay trở về không ngần ngại gieo máu lửa, giết đồng loại cho dù không cùng một trận tuyến một cách không gớm tay, bằng sự thảm sát hàng ngàn người dân vô tội, kể luôn cả chôn sống 4 vị Gíao Sư Y Khoa người Đức của Trường Y Khoa Huế ngay trong sân chùa Tường Vân, một vết chàm ô nhục không bao giờ phai mờ. Và cũng từ đó, khi nhắc đến biến cố Mậu Thân 68 hầu như ai cũng biết “Giải Khăn Sô Cho Huế”. Một đề tựa quá chính xác nhân chứng cho nguyên một thành phố thân yêu phải chịu tang.

Tôi và nàng vẫn kẻ ở Huế, người Nha Trang. Không một thư từ, không một trao đổi tin tức. Tôi vẫn tiếp tục lên lớp cao dần ở trường Y Khoa và gián tiếp theo dơi tin tức nàng đang ở những năm cuối trung học. Sau gần 3 năm xa cách nàng, tôi tự hỏi ḿnh nhiều lần đây có phải là t́nh yêu? Người ta thường nói cách mặt xa ḷng! Tưởng t́nh yêu đơn phương âm thầm tan biến theo thời gian, thế nhưng nó vẫn c̣n đó, như những cơn gió lao xao chợt đến. Như những tiếng gọi không chờ đón. Những cơn mưa nhẹ đem đến một thoáng mát, một thoáng nhớ, một thoáng ray rức không nguôi. Khi trốn sầu trong cơn rượu th́ sầu lại đến trong cơn say. Khi nhắp một ngụm cà phê đắng để trốn chạy th́ tiếng vọng t́nh yêu càng thôi thúc trong đêm khuya.

T́nh tôi không nhận thêm nuôi dưỡng nào ngoại trừ những nhung nhớ, những kỷ niệm và những hoài băo!? Trong tôi, càng muốn quên th́ lại càng quay quắt nhớ. Càng muốn chôn vùi kỷ niệm hiếm quư bên nàng th́ h́nh bóng nàng càng khắc ghi sâu đậm. Càng xa vắng nàng lại càng nhận hiểu trái tim tôi chỉ biết nhung nhớ một ḿnh nàng. Thế mới biết “kỷ niệm vẫn c̣n là ḷng vẫn c̣n yêu”! Thế mới biết “yêu là mộng mơ- yêu là sầu nhớ”!

Không lẽ chỉ có một thời để thương, để nhớ để yêu rồi măi măi xa nhau, mất nhau sao?!  Dù không một tin tức trực tiếp của nàng, tôi vẫn quyết định đến thăm nàng vào mùa Xuân 1972 khi nàng đang theo học năm thứ Nhất khoa Chính Trị Kinh Doanh ở Đại Học Đà Lạt.

 Này tư tưởng có linh chăng tá

Trở về đây cho thỏa ḷng chờ

Trở về cảnh cũ lối xưa

Cho cung cầm khỏi ngẩn ngơ tiếng đàn

Tôi đến Đà Lạt với tư cách một cộng sự viên của Sinh Viên Vụ quay phim chụp h́nh cho phái đoàn Sinh Viên Viện Đại Học Huế tham dự Đại Hội Thể Thao Liên Viện do Đại Học Đà Lạt đứng ra tổ chức. Đến nơi, tôi trao hết đồ nghề cho một bạn khác, và trong suốt 3 ngày liên tục của Đại Hội, tôi không làm ǵ hơn ngoài việc t́m thăm nàng, người tôi yêu và đeo đuổi trong nhiều năm qua, từ Huế vào đến Nha Trang và nay Đà Lạt. Sáng tôi đón nàng ở Kiêm Ái, chiều đến tôi trả nàng về lại cư xá. Nàng và tôi đă đi bộ qua bao con đường quanh thị xă, cùng ngồi chuyện tṛ ở sân Cù trong nắng ban mai, ngắm Hồ Xuân Hương, dạo phố Ḥa B́nh, đưa nhau đi ăn sáng, ăn trưa, ăn tối…Với tôi, đó là 3 ngày hạnh phúc nhất trong quăng đời, dù ngắn ngủi, nhưng đă ghi sâu trong tim tôi những kỷ niệm đậm đà không hề phai. Ba ngày le lói bên nàng, để bù lại, thêm một lần nữa, trên 3 năm “bonjour tristesse” khi ở nơi xa, tôi chỉ cầu mong nàng trong những “đêm mai cô đơn đi về, xin người hăy nhớ t́nh tôi.”

Vào các mùa Xuân năm 1971-1972, chiến tranh sôi động với các chiến dịch Toàn Thắng 42 đánh qua Mỏ Vẹt, Lưỡi Câu, đến sát hang ổ của Cục R ở Cao Mên, với cái chết của Trung Tướng Đỗ Cao Trí, vị tướng quân mà trên ngôi mộ có mang hàng chữ “sống giữa ba quân, chết giữa ba quân”; chiến dịch Lam Sơn 719 hành quân vào Hạ Lào, với những tên quen thuộc như Đồng Hà, Khe Sanh, xa lạ như Đường số 9, Bản Đông, Tchepone, Đồi 31, Đồi 30 với bản nhạc bất hủ “Anh Không Chết Đâu Anh”; Không Quân Mỹ sử dụng thường xuyên B 52 bên cạnh kế hoạch từ từ rút quân và Việt Nam hóa chiến tranh.

Giữa mùa Xuân 1972, Cộng Sản vượt vĩ tuyến và tấn công vào Đồng Hà và Quảng Trị, đồng thời mở rộng chiến tranh ở Bắc Tây Nguyên và Miền Đông Nam của vùng III bao gồm Lộc Ninh, B́nh Long, với trận chiến “B́nh Long Anh Dũng, An Lộc Kiêu Hùng”; trận thư hùng của Biệt Động Quân ở đồi Chu Pao để lại nhân gian câu thơ khí khái “Chu Pao ai oán hờn trong gió- một chiếc khăn tang một tấc đường”, trận tử chiến Đồi Charlie của Tiểu Đ̣an 11 Nhảy Dù với bản nhạc hào hùng ghi ơn “Người ở lại Charlie”, và sau đó Tân Cảnh, sân bay Phượng Hoàng, Ben Hét và…

Hai tuần trước khi Quảng Trị rơi vào tay giặc thù vào cuối mùa Xuân, 1972, một số anh em của trường Y Khoa Huế gồm có tôi trong đó t́nh nguyện ra phụ giúp cho Bệnh Viện Quảng Trị trong 10 ngày. Thêm một lần nữa tôi đă xúc động khi thấy được sự tàn khốc của chiến tranh gây ra bởi quân xâm lược Cộng Sản qua những vết thương, lỗ đạn trên cơ thể của các bệnh nhân. Đó là chưa kể về sau là những h́nh ảnh khủng khiếp và câu chuyện đau ḷng của hàng ngàn người vừa dân vừa quân bị phơi thây v́ pháo và phục kích không thương tiếc  trên “Đại Lộ Kinh Hoàng” khi trốn chạy về hướng Nam. Rồi đến phiên người dân Huế, trong đó có cả Măng tôi vừa kịp đến tuổi về hưu, quá sợ v́ đă chứng kiến việc giết người, chôn người không gớm tay của bọn VC trong Mậu Thân, tức thời bỏ Huế ra đi không chần chờ.

Ngồi trên lầu của Câu Lạc Bộ Thể Thao, mấy anh em chúng tôi trong nhóm Sinh Viên Y Khoa t́nh nguyện ở lại phục vụ Bệnh Viện Huế, nh́n cảnh người bồng bế chen lấn, xe cộ nối đuôi nhau đông như kiến trên cả 2 cầu Trường Tiền và Hương Giang trong suốt một ngày trời mà ḷng quặn đau, xót xa cho dân nước ḿnh chịu cảnh chinh chiến trong bao năm qua. Những ngày sau đó, tôi thật xốn xang khi nh́n thấy thị xă Huế và lân cận hầu như bỏ phế, ngoài đường chỉ vài bóng người thất thần bước vội. Thành phố bỏ trống im lặng đến sợ, ngoại trừ tiếng xe quân đội thỉnh thoảng chạy nhanh hoặc tiếng gầm gừ từ những con chó hoang dành ăn chạy trên đường phố không người và tiếng tru ma quái của chúng về đêm và những tiếng nổ đây đó của hỏa tiển 122 ly do CS pháo bừa bải vào thành phố

Vào khoảng cuối tháng 5, 1972, Quân Đội Việt Nam Cộng Ḥa bắt đầu đổ quân về Huế chuẩn bị cho việc tái chiếm Quảng Trị với trận chiến rất dữ dội và đẫm máu kéo dài gần 3 tháng với sự tham dự của nhiều đơn vị thiện chiến bao gồm toàn bộ 2 Sư Đoàn Nhảy Dù & Thủy Quân Lục Chiến, Liên Đ̣an 81 Biệt Kích Dù, các liên Đoàn Biệt Động Quân, Kỵ Binh Thiết Giáp, Pháo Binh, Không Quân… cho đến ngày 16 tháng 9, 1972, lá cờ vàng ba sọc đỏ chính thức phất phới trên nền trời tự do tại Cổ Thành Quảng Trị trong tiếng vang dậy của cả nước qua các bản hùng ca “Cờ Bay, Cờ Bay Trên Cổ Thành Quảng Trị” và “Trên Đầu Súng Ta Đi”. Cũng vào thời điểm đó, không quân Mỹ bắt đầu gia tăng đánh phá Miền Bắc, nhất là vào cuối năm với B 52 trải thảm bom ngay tại Hà Nội, như một áp lực lên đàm phán ḥa b́nh đang diễn ra ở Paris.

Chiến tranh Việt Nam bước qua một giai đoạn khác sau khi Hiệp Định Paris được kư kết vào tháng Giêng 1973, nối tiếp là những đơn vị quân đội Mỹ lần lượt rời Việt Nam, và những trao trả tù binh. Tôi có mặt trong phái đoàn sinh viên tham dự lần trao trả tù b́nh Việt Nam tại sông Thạch Hăn vào giữa mùa Xuân 1973. Nh́n thấy trên cả ngàn tù binh Bắc Việt được nuôi ăn nuôi mặc tươm tất sạch sẽ với xách tay mới trên tay, chỉ để đổi lấy có vài trăm quân nhân của ta xơ xác, yếu ốm… mới hănh diện nh́n thấy ḷng nhân đạo và tinh thần đánh giặc cao thượng của Việt Nam Cộng Ḥa, ngay cả trong cách cư xử với tù nhân chính trị hay tù binh chiến tranh. Một sự thật mỉa mai sau này tôi mới càng thấm thía khi ở trong trại tù cải tạo Cộng Sản.

Tưởng như cuộc chiến sẽ tốt đẹp hơn sau Hiệp Định Paris. Không ngờ chỉ sau vài tháng tạm yên tĩnh, Cộng Sản leo thang dấy lại cuộc binh đao, quyết tâm dồn mọi sức lực tấn công Miền Nam trong tư thế thượng phong với toàn bộ chủ lực quân vẫn nằm ém tại Miền Nam, chiếm đất dành dân, lợi dụng thể chế tự do dân chủ của Miền nam để xúi giục các thành phần thứ Ba biểu t́nh, các nhóm dân biểu đối lập liên tục gây áp lực đả phá chính quyền, các linh mục “tiến bộ” như Chân Tín, Nguyễn Ngọc Lan, Trương Bá Cần, Phan Khắc Từ… công khai gián tiếp nối giáo cho giặc. Chiến cuộc dần xoay chiều và có vẻ bất lợi cho phía ta.

Chính trong bối cảnh điên đảo này, tôi tốt nghiệp Y Khoa tháng 6, 1973, sau 7 năm miệt mài với sách vở, luôn mang trong ḷng một bầu nhiệt huyết với đất nước, sẵn sàng lên đường làm nhiệm vụ bất cứ nơi đâu, bất cứ trong vị trí nào khi đất nước kêu gọi. Song song với giấc mơ dài của trai thời loạn, tôi vẫn giữ kín cho ḿnh niềm mơ ước có ngày tôi sẽ trùng phùng với người tôi vẫn măi yêu thương và nhung nhớ, dù cho nàng ở xa ngoài tầm với, như một thôi thúc diệu kỳ và mănh liệt không dứt trong tâm tưởng.

Sau 6 tháng làm việc tại trường Y Khoa trong bộ môn giải phẫu, tôi nhận giấy tờ nhập ngũ vào cuối năm 1973 và tŕnh diện vào đầu năm 1974 tại Trung Tâm 3 Tuyển Mộ Nhập Ngũ ở Sài G̣n, nằm ngay đường Tô Hiến Thành, gần Cư Xá Sĩ Quan Chí Ḥa nơi Măng tôi dọn đến từ trường Đồng Khánh Huế vào trong thời điểm của Mùa Hè Đỏ Lửa 1972. V́ lứa chúng tôi đă có học qua chương tŕnh Quân Sự Học Đường trong 2 mùa hè liên tiếp của 1968/69, nên sau khi nhập ngũ, nhận số quân và trang bị tối thiểu, chúng tôi tự gắn lon Trung Úy lên 2 cầu vai và đi thẳng về ghi danh ở Trường Quân Y, theo học khóa 16 Y Nhảy Dù Trưng Tập gồm hơn 160 học viên.

Sau vài tuần học tại đây, chúng tôi được tin Hải Quân Việt Nam Cộng Ḥa vừa đánh một trận hải chiến với Trung Quốc tại quần đảo Hoàng Sa vào ngày 19, tháng Giêng 1974. Thêm một lần nữa, ḷng yêu nước của chúng tôi lại có dịp dâng cao hơn. Ngày tốt nghiệp khóa 16 Trưng Tập, v́ có chủ ư trước, tôi chọn Quân Y Nhảy Dù không một do dự, liền ngay sau người bạn thân Bùi Cao Đẳng. Tất cả chúng tôi gồm 9 người trong đó có 7 Bác Sĩ là Bùi Cao Đẳng, Lê Quang Tiến, Nguyễn Văn Thắng, Nguyễn Thành Liêm, Nguyễn Đức Vượng, Nguyễn Tấn Cương và tôi, Nha Sĩ Tùng và Dược Sĩ Khánh, đồng tŕnh diện Tiểu Đoàn Quân Y Nhảy Dù và theo học khóa Dù cùng lúc với nhau.

Gần 2 tháng tập luyện, rèn dũa thể xác, thách thức sức chịu đựng và vượt qua sự sợ hăi tại Trung Tâm Huấn Luyện Nhảy Dù với 7 sauts, kể cả 1 saut nhảy đêm và 1 saut nhảy trận với đầy đủ quân trang súng ống đạn dược, cuối cùng tôi được trao nhận Bằng Dù. Cầm Bằng Dù trong tay, tôi thật sự xúc động và hănh diện, biết ḿnh đă qua được một giai đoạn quan trọng của đời lính chiến trong rèn luyện thể xác vững mạnh, trong chuẩn bị và xây dựng bước đầu của tinh thần Nhảy Dù Cố Gắng trước mọi hoàn cảnh thách đố cũng như tạo cho ḿnh niềm tự tin, sự tự hào bắt buộc có của một người lính Nhảy Dù làm nghề bác sĩ. Hay đúng hơn, của một Thiên Thần Mũ Đỏ.

Chưa kịp ăn mừng với nhau về Bằng Dù gắn trên ngực ngày hôm trước th́ ngay ngày hôm sau, nhóm chúng tôi được điều động ra Đà Nẵng tŕnh diện Tướng Lê Quang Lưỡng, Tư Lệnh Sư Đ̣an Dù và Thếu Tá Trần Đức Tường, Tiểu Đoàn Trưởng  Tiểu Đ̣an Quân Y Nhảy Dù tại Bộ Chỉ Huy Tiền Phương ở căn cứ Non Nước. Vào đầu tháng 7, 1974, tôi chính thức trở thành một y sĩ tiền tuyến khi nhận lănh trách nhiệm làm Y Sĩ Trưởng cho Tiểu Đoàn 1Nhảy Dù. Như con chim nhỏ được mẹ dắt d́u chập chững tập những đập cánh đầu tiên, tôi được Tiểu Đoàn 1 Nhảy Dù thân ái ôm choàng, che chở và giúp tôi mở rộng đôi cánh Thiên Thần bay vút vào bầu trời đầy lửa đạn, để từ đó dấn thân vào chinh chiến cùng với đơn vị lừng danh hàng đầu này trong suốt trận đánh Thường Đức & Đại Lộc và Đồi 1062.

Trên bước đường chinh chiến với Tiểu Đoàn 1 Nhảy Dù, tôi quen dần với những di hành trong im lặng tuyệt đối, quanh co trên các sườn đồi hay trong rừng rậm, quen dần với những lần dừng quân ngắn, những lần đóng quân nhanh gọn nhưng an toàn qua đêm, hay những vui đùa với binh sĩ. Tôi cũng quen dần với mức độ trận chiến càng lúc càng dữ dội, với những trận pháo 130 ly và hỏa tiễn 122 mỗi ngày 3 cử, với những cơn mưa rừng suốt tuần, những ly cà phê pha với đế, những điếu thuốc chia nhau hút chung và đi ngủ lạnh run với giày saut dưới chân và áo quần trận ướt trong tư thế sẵn sàng tác chiến bất cứ lúc nào, và quen dần với những tiếng rè rè suốt đêm của máy vô tuyến, những tiếng lóng truyền tin. Hoặc phân biệt được hướng của ta và địch, định hướng pháo ta pháo địch, hơi thở của trực thăng tản thương trong rừng rậm…

Bên cạnh học hỏi thực tế quân sự, tâm hồn tôi chùng lại khi nh́n ngắm những triền đồi tràn ngập bởi màu tím hoa sim lăng mạn nhưng đầy nguy hiểm v́ địch chôn đầy ḿn cá nhân, những ghềnh suối đẹp, những chùm hoa phong lan màu sắc rực rỡ nở rộ trên cành cao, tận hưởng cái đẹp thiên nhiên của rừng già nguyên thủy, của đất nước sơn hà… 

Đă bao lần tôi đau đớn bó tay trước những vết thương quá nặng của thương binh, hay âm thầm nhỏ lệ trước những xác chết của cả quan lẫn quân gói chặt trong poncho nằm hai hàng bên băi đáp chờ được bốc đi. Phải có một cái ǵ linh thiêng, một niềm tin bất khuất, một t́nh đồng đội cùng sống cùng chết, cùng tiến cùng lùi với nhau, một tinh thần dũng cảm của Nhảy Dù Cố Gắng, mới khiến các chiến sĩ Nhảy Dù coi nhẹ thân ḿnh, đội pháo trên đầu liên tục xung phong hay tạm lùi trước áp lực địch để sau đó phản công như vũ băo đánh chiếm các công sự địch ẩn núp trên các ngọn đồi, lúc đầu thấp rồi cao dần. Những ngọn đồi không tên. Những ngọn đồi với con số cao độ vô cảm. Đơn giản thế đó nhưng là nơi bao thân người nằm xuống! Bao máu chảy thịt rơi!

Tôi rời Tiểu Đoàn 1 Nhảy Dù vào Sài G̣n trước Tết 1975, lănh nhiệm vụ mới làm Y Sĩ Trưởng  Tiểu Đoàn 15 Nhảy Dù Tân Lập. Như định mệnh được an bài, tôi vui mừng biết gia đ́nh nàng nay cũng ở Sài G̣n. Đúng vào chiều Mùng Một Tết, hiên ngang trong bộ hoa dù mũ đỏ, và chững chạc trong phong cách, hạnh phúc dồn dập đến với tôi khi tôi t́m đến thăm nàng tại nhà, sau hơn 3 năm xa cách. Mối t́nh tôi từ từ chuyển hướng thuận lợi theo thời gian. Dưới mắt nàng, tôi không c̣n là một bạch diện thư sinh mà một con người dày dạn phong sương, tự tin và lạc quan. Trong suốt cả tháng 2, hầu như chiều nào tôi cũng nhảy lên xe ôm đến thẳng nhà nàng tiếp tục chinh phục nàng, trao nàng những lá thư t́nh đậm đà thương nhớ viết từ trong trại hay từ chỗ hành quân, hoặc trổ tài miệng lưỡi chiếm cảm t́nh của gia đ́nh họ hàng nàng, đưa em nàng đi nhổ răng tại pḥng Nha Khoa của Tiểu Đoàn Quân Y Nhảy Dù, đưa nhau đi ăn hàng quà, kể cả “đi dạo phố mùa xuân” hoặc cùng nhau về thăm bên ngoại nàng ở Thủ Đức…

Mùa Xuân 1975 là một mùa Xuân thăng hoa tràn ngập yêu đương của tôi trong niềm vui riêng, nhưng là một mùa Xuân thảm họa cho đất nước đang từ từ tan vỡ với những di tản chiến thuật, những bỏ ngỏ bỏ của chạy lấy thân. Những câu chuyện bi hùng tráng của quân và dân từ Cao Nguyên, từ Miền Trung Huế, Đà Nẵng đến dần Nha Trang, Phan Rang, Xuân Lộc... Những trận đánh đẫm máu bất cân xứng trong những giờ thứ 25.

Theo thời gian, t́nh h́nh chính trị xấu dần, t́nh h́nh quân sự càng bi đát hơn. Dân chúng ùn ùn kéo nhau đổ về Sài G̣n. Người quyền thế và giàu có bắt đầu di tản ra khỏi nước.  Tôi đi vào trận cuối đời lính của ḿnh thanh thản và hạnh phúc trong sự tuyệt mỹ của t́nh yêu. Không một níu kéo vị kỷ, không một đắn đo do dự. Hoàn toàn phó mặc trong tay Chúa. Những căng thẳng của tuần cuối. Những bồn chồn mất ngủ của những ngày và đêm 27, 28 và 29 tháng 4. Dù vậy tinh thần chiến đấu của Tiểu Đoàn 15 Nhảy vẫn bất diệt. Cá nhân tôi vẫn b́nh tĩnh làm phận sự của ḿnh và vẫn theo sát chân Tiểu Đoàn 15, vẫn chiến đấu tại cầu B́nh Triệu, khu nhà thờ Fatima. Cho đến ngày cuối cùng: 30 tháng 4. Giờ cuối cùng: sau khi được lệnh buông súng.. Nghẹn ngào trong sững sờ. Bàng hoàng trong đau đớn. Xót xa trong tủi nhục!

Chiều cùng ngày, tôi về đến nhà nàng trước khi về nhà Măng tôi. Như muốn t́m một nơi an ủi duy nhất để bám víu. Với quyết định không để lạc mất nhau trong những năm tháng đen tối sắp đến, nàng can đảm nhận lấy tôi, dang rộng tay ôm choàng tôi, che chở tôi khi đôi cánh thiên thần của tôi vừa sụp găy, giấc mơ dài bị tan vỡ. Chúng tôi trở nên vợ chồng 3 ngày sau khi mất nước, trong ngôi nhà nguyện nhỏ tại nhà thờ Ḍng Chúa Cứu Thế ở đường Kỳ Đồng. Một đám cưới thật đơn sơ chạy tang cho đất nước. Chắt chiu hạnh phúc trong cơn lốc đổi đời.

Cho dù giờ đây cầu Trường Tiền được chiếu sáng đèn màu mỗi đêm, h́nh ảnh chiếc cầu găy trong Tết Mậu Thân vẫn là một chứng tích măi măi tồn tại trong tim óc những người con Huế! Cho dù các ngôi mộ những nạn nhân trong biến cố Mậu Thân bị chính quyền mới bắt dời chỗ, thay đổi mộ bia trong cố gắng xóa đi những bằng chứng  phạm tội diệt chủng, ở trong nước hay hải ngoại, trên khắp thế giới tự do, ngoài những kỵ giỗ vào mỗi dịp Tết hàng năm, con dân gốc người Huế chọn thêm ngày 23 tháng Năm Âm Lịch mỗi năm, nguyên thủy là ngày Kinh Đô Huế bị thất thủ vào tay quân ngoại xâm Pháp vào năm 1885, để tưởng nhớ và cầu siêu cho bao ngàn vong linh bị giết hại trong biến cố Mậu Thân.

Xin thắp những nén nhang cho bao anh hùng đă gục ngă v́ chống trả quân thù trên mảnh đất quốc gia Việt Nam. Cho bao đồng đội, chiến hữu đă nằm xuống v́ Tự Do. Xin tưởng nhớ đến bao triệu sinh linh vô tội bị giết chết trong cuộc chiến, kể luôn cả hàng trăm ngàn người bỏ xác trên các đường di tản, vượt biên, vượt biển. Xin dâng lời cầu nguyện cho một Mùa Xuân vĩnh cữu đến với Việt Nam trong Tự Do, Dân Chủ và Nhân Ái.

Vĩnh Chánh

Tháng Giêng 2016

Bên bờ hồ Mission Viejo, CA

(1): “Cho Những Người C̣n Nhớ Huế”. Tác giả Lê Nhật Thăng

 

 

Nhớ Huế Tết Mậu Thân 1968, h́nh từ trái: Cầu Tràng Tiền bị cộng quân phá xập khi cố thủ tại Huế. Tiếp theo, cô Tường Loan, hiệu trưởng Đồng Khánh (thứ hai từ bên phải) hướng dẫn nhà văn Nhă Ca thăm trường cũ sau Tết Mậu Thân.

 

Mùa xuân 1975, nàng đến tận đơn vị thăm tôi tại ṿng đai Sài g̣n. Ba ngày sau khi Saigon sụp đổ, trước thảm họa tù đầy, tan nát, là “đám cưới chạy tang mất nước” của chúng tôi. Tiếp theo, là h́nh ảnh 41 năm sau tại cuộc họp mặt kỷ niệm của Binh Chủng Dù ở California.

 

***

h