[Bài Viết - Article]
                                                                               

 

 

HỒI KƯ

DUYÊN NỢ TRUYỀN TIN

 

 

NGUYỄN-HUY HÙNG

Cựu Chỉ huy phó Viễn Thông Bộ Tổng Tham Mưu

Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà.


 

DUYÊN NỢ TRUYỀN TIN – 1.

 ĐÔI D̉NG PHI LỘ.

 

Đời quân ngũ của Tôi và Binh chủng Truyền Tin, phải được coi là DUYÊN và NỢ.
Suốt thời gian phục vụ Quân đội Việt Nam Cộng Hoà gần 28 năm, Tôi chỉ ở trong Binh chủng Truyền Tin vỏn vẹn có 10 năm (4 năm Trưởng Pḥng Mật Mă Trung Ương Bộ Tổng Tham mưu Quân đội Quốc gia VN sát nhập vào Bộ chỉ huy Viễn thông, 3 năm Giám đốc Trường Truyền Tin Liên trường Vơ khoa Thủ Đức, và 3 năm Chỉ huy phó Viễn thông QLVNCH, sau cải danh là Cục phó Cục Truyền tin).

DUYÊN là tại có nhiều hoàn cảnh tự nhiên trói buộc Tôi vào ngành Truyền tin. C̣n NỢ là v́ trong thời gian Tôi ở trong Binh chủng Truyền Tin có nhiều điều không được thoải mái như ư, nhưng v́ dây t́nh cảm bạn bè thắm thiết đă khiến Tôi dù gặp nhiều thiệt tḥi cá nhân, mà vẫn không đang tâm rời bỏ anh em.

Ngày Pḥng Mật Mă Trung Ương được sát nhập vào quân số Bộ Chỉ huy Viễn Thông hồi đầu năm 1954, do Thiếu tá Richard đang làm Chỉ huy trưởng, Tôi mang cấp bậc Thiếu Tá với 4 vạch vàng trên vai (lon Pháp). Mười năm sau, lúc rời Binh chủng Truyền Tin năm 1964, Tôi vẫn là Thiếu tá với 1 hoa mai trắng trên cổ áo (lon của Quân lực Việt Nam Cộng Hoà), trong khi anh Khương và các cộng sự viên thân tín, có hơi hướng của Đảng Cần lao Nhân vị, được thăng mỗi người ít nhất là 2 cấp. Anh Khương từ Thiếu tá lên đến Đại tá. Anh Hà Quang Giác từ Trung Úy lên đến Đại Tá. Trong thời Đệ Nhất Cộng Hoà tại miền Nam Việt Nam với Tổng Thống Ngô Đ́nh Diệm, là thời đại của thế lực chính trị khuynh loát Quân đội, nên việc Tôi là người không chịu gia nhập Đảng Cần Lao Nhân Vị, lại không theo phe cánh bạn bè làm lớn, do đó hậu quả bị chậm hay không được cất nhắc lên lon chẳng có ǵ đáng ngạc nhiên.

Thế rồi, sau cuộc đảo chính mà thời đó người ta thường gọi là Cách mạng 1-11-1963 do nhóm Tướng Tá làm Cách mạng lật đổ Tổng Thống Ngô Đ́nh Diệm, với tinh thần kỳ thị nguồn gốc Bắc, Trung, Nam, đă hất Tôi đang làm Chỉ huy phó Viễn Thông và Thiếu tá Phan văn Chuân Chỉ huy trưởng Trường Truyền Tin Vũng Tầu ra khỏi Binh chủng Truyền Tin, cũng lại là truyện tự nhiên của tệ nạn phe cánh thời đại nâng đỡ nhau vậy thôi.

Rời chiếc ghế Chỉ huy phó Viễn Thông, Tôi được đưa sang Nha Thanh tra Quân lực Bộ Quốc pḥng, chờ đợi theo học Khoá 9 Chỉ huy Tham mưu tại trường Đại học Quân sự ở Đàlạt, cùng thời gian với mấy ông Tướng trong nhóm làm Cách mạng chỉnh lư lẫn nhau, v́ tranh ngôi thứ Lănh tụ cầm quyền.

Măn khoá học Chỉ huy Tham mưu vào đầu năm 1965, Tôi được bổ nhiệm về làm Tham mưu phó Tổ chức Huấn luyện Bộ Tư lệnh Địa phương quân và Nghiă quân (ĐPQ và NQ) do Trung tướng Trần Ngọc Tám làm Tư lệnh. Tại đây, Tôi gặp lại Đại úy Nguyễn Đ́nh Sách (ĐĐ 8 TT) đang làm Trưởng Pḥng 3, và Đại úy Nguyễn Hữu Chi làm Chánh Sự vụ Sở Viễn Thông. Tới năm 1966, Bộ Tư Lệnh ĐPQ và NQ đổi tên thành Bộ Chỉ huy Trung Ương ĐPQ và NQ do Đại tá Trương văn Xương làm Chỉ huy trưởng, Tôi được cử làm Tham mưu trưởng. Đến cuối 1967 BCH TU ĐPQ và NQ lại cải tổ thành Tổng cục ĐPQ và NQ thuộc Bộ Tổng tham mưu QLVNCH, Tôi được chỉ định làm Tổng cục Phó.

Sau biến cố Tết Mậu Thân 1968, Tôi được thuyên chuyển về Nha Tổng Thanh tra Quân lực, làm Chánh Sự vụ Sở Khai thác. Cuối năm 1969 được cử theo học Khoá 3 Cao đẳng Quốc Pḥng Việt Nam tại Saigon. Tốt nghiệp với Luận án đề cập tới “Nhiệm vụ của Sĩ quan Chiến tranh Chính trị thời Hậu chiến”, nên Tôi được bổ nhiệm về Tổng cục Chiến tranh chính trị, làm Phụ tá Tổng cục trưởng kiêm Chủ Nhiệm Nhật báo Tiền Tuyến. Trung tướng Trần văn Trung làm Tổng cục trưởng, là người tốt nghiệp cùng khoá 1 Sĩ quan Việt Nam với anh Khương và Tôi ngày 1 tháng 6 năm 1949 tại Huế. (Đến thời Đệ Nhất Cộng Hoà do Tổng Thống Ngô Đ́nh Diệm lănh đạo, Khoá Bảo Đại chúng tôi phải xin đổi tên là Khoá Phan Bội Châu, v́ Quốc trưởng Bảo Đại đă bị truất phế sau cuộc trưng cầu dân ư vào ngày 23 tháng 10 năm 1955 do Thủ tướng Ngô Đ́nh Diệm tổ chức.)

Anh Nguyễn Khương (Đại tá CHT Viễn thông từ 1955 đến 1960) và Tôi, là 2 Sĩ quan Việt Nam đầu tiên được chính phủ Quốc gia Việt Nam thời Quốc Trưởng Bảo Đại, gửi sang Pháp theo học khoá Sĩ quan Truyền Tin tại Trường Truyền Tin Pháp ở Montargis (Ecole d’application des Transmissions) niên khoá 1950-1951. Chúng tôi học chung với các Thiếu úy người Pháp tốt nghiệp khoá Général Frère trường Vơ bị Saint Cyr của Lục quân Pháp xây dựng tại Coetquidam trong vùng Bretagne thuộc miền Tây nước Pháp.

Thời gian đó, Bộ Tổng Tham mưu Quân đội Quốc gia Việt Nam (Bộ TTM-QĐQGVN) chưa được thành lập. Phần lớn các Tiểu đoàn Bộ binh Việt Nam đều do Sĩ quan Pháp thành lập (có các phương tiện Truyền Tin Binh đoàn). Các Bộ chỉ huy Chi khu và Phân khu đều có các Trung tâm Truyền Tin, hoạt động dưới sự chỉ huy của các Sĩ quan Pháp. Dĩ nhiên chuyên viên điều hành khai thác gồm Sĩ quan, Hạ sĩ quan, và Binh sĩ cả Pháp lẫn Việt, do Quân đội viễn chinh Pháp ở Đông Dương tuyển mộ, đào luyện, xử dụng và trả lương. Chỉ từ năm 1952, khi Bộ TTM-QĐQGVN được thành lập, th́ mới lần lần chuyển giao cho Việt Nam trách nhiệm tuyển mộ, huấn luyện, quản trị và xử dụng dưới sự chỉ huy của Sĩ quan Việt Nam.

Trước ngày 30-4-1975, Trường Truyền Tin Vũng Tầu, cũng như Cục Truyền Tin đă từng sưu tầm đúc kết thành tài liệu nói về Lịch sử thành h́nh, phát triển, và bành trướng của Ngành Truyền Tin. Nhưng bây giờ đă thất lạc, và chẳng c̣n ai giữ được hoặc nhớ rơ nữa. Bản thân Tôi, dù đă dự phần và biết từ khởi điểm cho đến cuối năm 1963, nhưng bây giờ với tuổi tác chồng chất, cộng với thời gian cơ cực 13 năm trong các trại tập trung cải tạo của Cộng sản Việt Nam, trí nhớ bị ảnh hưởng, nên cũng chẳng c̣n khả năng ghi lại chính xác như một tài liệu để tham khảo nữa. Do đó, hy vọng những ḍng Hồi kư sau đây của Tôi sẽ cống hiến các bạn một ư niệm tổng quát, về diễn biến của Cơ quan đầu năo Truyền Tin từ năm 1951 đến 1963, là ngày Tôi rời Binh chủng Truyền Tin mà thôi. Mong rằng, những bạn làm Trưởng Pḥng 6 và Cục trưởng Truyền Tin từ sau Cách mạng 1-11-1963, sẽ vui ḷng ghi lại và gửi đến các bạn những thay đổi sau này cho đến ngày 30-4-1975, để tất cả chúng ta có cái thú ôn lại quăng đời quá khứ của ḿnh trong Binh chủng Truyền Tin, mà người Pháp gọi là Binh chủng của những nhà thông thái (Arme des Intellects).

Trước hết, hăy cho phép Tôi dài ḍng đôi chút về cái DUYÊN NỢ đă trói buộc Tôi với TRUYỀN TIN từ lúc nào, trong cuộc đời binh nghiệp của Tôi. Nó khởi đầu từ năm 1947, ngay khi Tôi mới gia nhập Vệ Binh Bắc Kỳ (Garde Tonkinoise) ở Hà Nội. V́ thông thạo tiếng Pháp, lại bập bẹ được đôi chút tiếng Tầy (Thổ vùng Lạng Sơn), và tiếng Tầu Quảng Tây, nên Tôi đă được bổ nhiệm làm thư kư kiêm thông dịch viên của một Đại đội, thành viên gồm cả 3 sắc tộc Kinh, Thổ (Tầy) Lạng Sơn, và Nùng vùng Móng Cáy. Đồng thời c̣n phải đảm trách luôn trách vụ Tổng đài viên, để duy tŕ đường “liên lạc Dây” giữa Bộ chỉ huy Đại đội đóng tại Ngă Tư Vọng (Bạch Mai, Hà Nội) xuống các Trung đội trực thuộc đóng đồn rải rác, xa nhau khoảng từ 7 đến 10 cây số, trên một ṿng cung từ Quốc lộ 1 (Hà Nội-Văn Điển) qua tới bờ sông Hồng, và lên Bộ chỉ huy Phân khu Pháp đóng ở bên bờ hồ Ha-Le. Công việc Tổng đài viên chỉ có một ḿnh lo toan, bận bịu vất vả cả ngày lẫn đêm, chẳng có giờ giấc nghỉ ngơi ǵ cả, thật là cả DUYÊN lẫn NỢ.

Năm 1949, tốt nghiệp Thiếu úy khoá Sĩ quan đầu tiên của Trường Vơ bị Quốc gia (cùng với anh Nguyễn Khương người miền Trung). Tôi vốn gốc từ Bắc Việt đưa vào học, nên được bổ nhiệm về Tiểu đoàn 2 VN ở Hà Nội. Tiểu đoàn này là một trong 3 Tiểu đoàn VN (Bataillon VN) đầu tiên của Chính phủ Quốc gia Việt Nam, do Sĩ quan Việt Nam đứng ra tuyển mộ, tổ chức, huấn luyện, và chỉ huy. Bỗng dưng vào giữa tháng 9 năm 1950, đang cùng Đại đội hành quân ở vùng Bắc Ninh, Vĩnh Yên, th́ có lệnh triệu Thiếu úy Bùi Đ́nh Đạm (Đại đội 1, tốt nghiệp cùng khoá Sĩ quan với Tôi, sau này trước 30-4-1975 là Thiếu tướng Giám đốc Nha Động viên Bộ Quốc pḥng) và Tôi (Đại đội 4) vào Saigon làm thủ tục sang Pháp học bổ túc chuyên nghiệp Sĩ quan. Khi tới Bộ Quốc pḥng tại số 63 đường Gia Long, Saigon, chúng tôi gặp 2 bạn Thiếu úy khác tốt nghiệp cùng khoá Sĩ quan là anh Nguyễn Khương (sau là Đại tá Chỉ huy trưởng Viễn thông), anh Trần Ngọc Thức (sau này có thời làm Chỉ huy trưởng Công Binh QLVNCH), và anh Nguyễn văn Sai bên Không quân. Qua ngày hôm sau, Bộ Quốc pḥng Việt Nam cấp giấy giới thiệu và cho xe đưa chúng tôi sang Cơ quan Hành chánh Quân đội viễn chinh Pháp làm thủ tục.
Chẳng ai biết chúng tôi được gửi đi học bổ túc chuyên nghiệp về ngành nào cả. Sau 21 ngày lênh đênh trên chiếc tầu thủy tên CYRÉNIA của Hy Lạp, qua Ấn Độ Dương, Hồng Hải, kinh đào Suez, biển Méditerrannée, cặp bến Marseille vào buổi chiều nhá nhem tối. Lên bờ, chúng tôi được cấp Sự Vụ Lệnh và vé tầu hoả đi tiếp, mới biết là anh Khương và Tôi đi học Truyền Tin ở Trường Truyền Tin Montargis (cách thủ đô ánh sáng Paris chừng 2 giờ xe lửa, về phiá Nam), anh Trần Ngọc Thức đi học Công Binh tại Angier, và anh Bùi Đ́nh Đạm đi học Pháo Binh ở Idar thuộc Pháp trên đất Đức (Germany).

Tháng 6 năm 1951, măn khoá học, Tôi rời Pháp về nước với cấp bậc Trung úy (thăng cấp theo quy chế dành cho Sĩ quan Hiện dịch tốt nghiệp Trường Vơ bị ra, sau 2 năm đương nhiên được Bộ Quốc pḥng ban hành Nghị định thăng cấp, không cần dựa theo đề nghị của bất cứ ai), trong khi anh Khương xin ở lại học thêm một khoá khác (không biết khoá ǵ?). Tôi có xin đi học trường Nhẩy dù ở Pau, để gia nhập Tiểu đoàn Nhẩy dù Pháp sang tham chiến ở Triều Tiên, nhưng không được chấp thuận, v́ Tôi không là thành phần của quân đội Pháp.

Về tới Saigon bằng đường hàng không Air France từ Paris, Tôi tới tŕnh diện Bộ Quốc pḥng Việt Nam, gặp Trung tá Nguyễn văn Vận Đổng lư Văn pḥng của Bộ trưởng Quốc Pḥng (sau này là Thiếu tướng Tư lệnh Quân khu 3 tại Hà Nội), và Tôi được Trung Tá Vận tŕnh ông Trần văn Hữu Thủ tướng Chính phủ kiêm nhiệm Bộ trưởng Quốc Pḥng bổ nhiệm vào Nha Đổng lư Bộ Quốc pḥng để thành lập Ban Mật Mă, soạn các tài liệu và tổ chức các hệ thống Mật Mă bảo vệ cơ mật cho các lệnh và tin tức Mật trao đổi qua hệ thống Truyền Tin, giữa Bộ Quốc pḥng với các nơi sau: Bộ Tư  lệnh quân đội viễn chinh Pháp (EMIF) tại Saigon, Vơ pḥng Quốc trưởng Bảo Đại tại Đà Lạt, các Bộ Tham mưu Miền (État major Régional) ở Hà Nội, Huế, Saigon, các Cơ quan Quân sự địa phương và các Tiểu đoàn Việt Nam đă thuộc quyền quản trị của Chính phủ Việt Nam, nhưng vẫn do các Sĩ quan Pháp chỉ huy. Lúc đó ở Bộ Quốc pḥng có một Trung tâm Truyền Tin do Trung úy Lê văn Hiền chỉ huy (sau này anh Hiền làm Chánh Sở Vật liệu Truyền Tin đầu tiên do Pháp bàn giao vào cuối năm 1954 qua đầu năm 1955).

Khoảng 2 tháng sau, Ban Mật Mă của Tôi được chuyển sang thống thuộc Tham mưu Biệt bộ Bộ Quốc pḥng, do Trung Tá Lê văn Tỵ kiêm nhiệm cả 2 chức vị: Tham mưu trưởng Biệt bộ Bộ Quốc pḥng và Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu Miền Nam. (vào tháng 11 năm 1954, Thủ Tướng Ngô Đ́nh Diệm đề cử Tướng Lê văn Tỵ làm Tổng Tham Mưu trưởng thay thế Trung tướng Nguyễn văn Hinh. Sau này, Tướng Lê văn Tỵ được thăng lên đến cấp Đại Tướng rồi hồi hưu và qua đời v́ bệnh hoạn. Sau khi Tổng Thống Diệm bị lật đổ th́ cố Đại Tướng Lê văn Tỵ được Hội đồng Tướng Lănh đảo chính truy thăng lên cấp Thống Tướng.)

Qua năm 1952, Bộ Tổng Tham Mưu Quân đội Quốc gia Việt Nam được thành lập, Ban mật Mă của Tôi lại được chuyển qua Bộ Tổng Tham Mưu, đặt thuộc quân số Văn pḥng Tổng Tham Mưu trưởng. Cơ sở Bộ Tổng Tham Mưu đặt tại đường Trần Hưng Đạo gần ngă tư Trần B́nh Trọng ráp ranh Saigon và Chợ Lớn. Lúc đó Tướng Nguyễn văn Hinh (con trai của Thủ tướng Nguyễn vaăn Tâm) làm Tổng Tham mưu trưởng, và Trung Tá Trần văn Minh làm Tham mưu trưởng. Tôi đă có dịp quen biết Trung Tá Minh khi ông c̣n là Thiếu Tá trong buổi tiếp tân các Ngoại Giao Đoàn nhân dịp Tết Việt Nam năm 1951 tại Paris do Hoàng Thân Bửu Lộc Đại Sứ Việt Nam tổ chức. 

Xin xem tiếp Duyên Nợ Truyền Tin - 2

 Dưới  đây là những vần thơ của Bồ câu già Khiết Châu Nguyễn-Huy Hùng

cảm hứng sáng tác tại Khu Little Saigon, Nam California, Hoa Kỳ, sau những kỳ Hội ngộ cùng các Bồ câu đang lưu vong tỵ nạn Cộng sản Việt Nam, tại Hội quán Lạc Hồng (Tâm’s Beauty College) thành phố Garden Grove, Nam California, Hoa Kỳ.
 
Vinh danh Thánh Tổ Truyền Tin

TRẦN NGUYÊN HĂN.
Nặng trĩu hai vai một gánh dầu,
Nâng niu lồng quư cặp bồ câu.
Kiên tŕ lặn lội t́m chân Chúa.
Dũng mănh hành quân diệt giặc Tầu.
Gian khổ mười năm rèn sĩ tốt,
Xông pha trăm trận chiếm công đầu.
Danh TRẦN NGUYÊN HĂN vang muôn thuở,
Sử Việt thời Lê rạng Ngũ Châu.

Garden Grove, Quận Orange, Nam California,
Hội ngộ Truyền Tin Xuân Ất Hợi 1995.

TRUYỀN TIN T̀NH CŨ.

Gặp gỡ nhau đây nhớ những ngày,
Chung vai sát cánh chạy Đông Tây.
Cao nguyên, Duyên hải, ṃn xe lướt,
Đồng Tháp, Trường Sơn, mỏi cánh bay.
Bĩ cực, bồ câu tung cánh gió,
An b́nh, sóng điện vượt cung mây.
Ngoài trong yên bụng, Tin thông xuốt,
Trên dưới mừng vui, Lệnh đến tay.

 

Hội quán Lạc Hồng, Garden Grove, Nam California.
Họp mặt Ái Hữu TT tháng 7-2000.

 

 

 

 


Nguyễn Huy Hùng; HỒI KƯ DUYÊN NỢ TRUYỀN TIN